{"id":961,"date":"2010-03-02T01:37:44","date_gmt":"2010-03-01T21:37:44","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=961"},"modified":"2020-03-12T15:12:11","modified_gmt":"2020-03-12T11:12:11","slug":"yaxin-on-ild%c9%99-rusiya-iqtisadi-c%c9%99h%c9%99td%c9%99n-dunya-lideri-olacaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=961","title":{"rendered":"YAXIN ON \u0130LD\u018f RUS\u0130YA \u0130QT\u0130SAD\u0130 C\u018fH\u018fTD\u018fN D\u00dcNYA L\u0130DER\u0130 OLACAQ"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"https:\/\/www.shahidov.com\/wp-content\/uploads\/kreml.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-1042\" style=\"margin: 2px;\" title=\"kreml\" src=\"https:\/\/www.shahidov.com\/wp-content\/uploads\/kreml.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"100\" srcset=\"https:\/\/www.shahidov.com\/wp-content\/uploads\/kreml.jpg 150w, https:\/\/www.shahidov.com\/wp-content\/uploads\/kreml-100x66.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a>Rusiya Federasiyas\u0131 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131 enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131, x\u00fcsusil\u0259 neft v\u0259 qazla t\u0259min ed\u0259n super d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir.<\/strong><br \/>\nBeyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun r\u0259smi statistikas\u0131na g\u00f6r\u0259, Rusiya iqtisadiyyat\u0131 \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada s\u0259kkizinci yerd\u0259dir. 2008-ci ild\u0259 Rusiyan\u0131n d\u00fcnya \u00dcDM-\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259 3,3 % h\u0259cmind\u0259 hesablan\u0131r. <!--more--><\/p>\n<p>N\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, 2030-cu ild\u0259 Rusiya Avropada \u0259n g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyata malik super bir d\u00f6vl\u0259t olacaq. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada is\u0259 bir q\u0259d\u0259r ir\u0259lil\u0259y\u0259r\u0259k 5-ci yerd\u0259 duracaq. Bu q\u0259na\u0259t\u0259 d\u00fcnyan\u0131n apar\u0131c\u0131 auditor v\u0259 konsaltinq \u015firk\u0259ti olan PricewaterhouseCoopers LLP kompaniyas\u0131n\u0131n analitikl\u0259ri g\u0259libl\u0259r. Onlar\u0131n hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, Avropada g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyata malik ikinci \u00f6lk\u0259 Almaniya, ondan sonra is\u0259 Fransa olacaq.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, PwC analitikl\u0259ri hesab edir ki, yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131nda \u201cgeosiyasi inqilab\u201d ba\u015f ver\u0259c\u0259k ki, n\u0259tic\u0259d\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi d\u00fcnya iqtisadi n\u0259h\u0259ngl\u0259ri say\u0131lan b\u00f6y\u00fck yeddilik (G-7) \u00fczvl\u0259ri \u2013 AB\u015e, Yaponiya, Almaniya, Fransa, B\u00f6y\u00fck Britaniya, \u0130taliya v\u0259 Kanadan\u0131n \u0259v\u0259zind\u0259 yeni iqtisadi g\u00fcc m\u0259rk\u0259zi say\u0131lacaq E-7 yaranacaq. Bu yeddilik is\u0259 \u00f6z s\u0131ralar\u0131nda \u00c7in, Rusiya, Hindistan, Braziliya, Meksika, \u0130ndoneziya v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k. 2019-cu ild\u0259 E-7 \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00dcDM h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 yeddiliy\u0259 d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k, daha on ild\u0259n sonra is\u0259 onun \u00dcDM h\u0259cmi daha 30% artacaq. PwC analitikl\u0259ri hesab edir ki, 2030-cu ild\u0259 d\u00fcyan\u0131n iqtisadi reytinqi buc\u00fcr s\u0131ralanacaq: \u00c7in, AB\u015e, Hindistan, Braziliya, Rusiya, Almaniya, Meksika, Fransa v\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniya.<\/p>\n<p>Rusiya Federasiyas\u0131 d\u00fcnyada t\u0259kc\u0259 siyasi g\u00fcc m\u0259rk\u0259zi deyil, h\u0259m d\u0259 iqtisadi c\u0259h\u0259td\u0259n d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131n apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. \u00d6lk\u0259nin co\u011frafiyas\u0131na yax\u0131ndan n\u0259z\u0259r yetirs\u0259k g\u00f6r\u0259rik ki, neft yataqlar\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7d\u0259 ikisi \u0259sas\u0259n Q\u0259rbi Sibird\u0259 v\u0259 Hant\u0131-Mansiya muxtar vilay\u0259tind\u0259 yerl\u0259\u015fm\u0259kd\u0259dir. K\u00f6m\u00fcr ehtiyyatlar\u0131na g\u00f6r\u0259 is\u0259 Rusiya d\u00fcnyada yaln\u0131z AB\u015e-dan geri qal\u0131r. 194 milyard k\u00f6m\u00fcr ehtiyyat\u0131na malik bu \u00f6lk\u0259nin 80% ehtiyyat\u0131 m\u0259hz Sibird\u0259 yerl\u0259\u015fir. Rusiyan\u0131n uran ehtiyyatlar\u0131 is\u0259 172 min tondur.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n n\u00fcfuzlu iqtisad\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, Rusiya iqtisadiyyat\u0131 2012-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq, artan x\u0259tt \u00fczr\u0259 y\u00fcks\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flayacaq. M\u0259lum olmu\u015fdur ki, i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259sinin ild\u0259 2-3 % artaca\u011f\u0131 t\u0259qdird\u0259 Rusiyan\u0131n iqtisadi art\u0131m\u0131 2012-ci ild\u0259n sonra ild\u0259 5-6 % art\u0131m t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k ki, bu da \u00f6z-\u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 \u00e7ox ciddi g\u00f6st\u0259ricidir.<\/p>\n<p>D\u00fcnyadak\u0131 son iqtisadi b\u00f6hran he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, Rusiyaya da t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259yib. Lakin, 2009-cu ilin sonundan ba\u015flayaraq, bu v\u0259ziyy\u0259t m\u00fcsb\u0259t\u0259 do\u011fru d\u0259yi\u015fm\u0259kd\u0259dir. \u0130ndi Rusiya iqtisadiyyat\u0131 dir\u00e7\u0259lm\u0259y\u0259 do\u011fru ciddi add\u0131mlar at\u0131r v\u0259 dir\u00e7\u0259lm\u0259nin fasil\u0259siz olaraq sonad\u0259k davam etm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bir-ne\u00e7\u0259 \u015f\u0259rti n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r: Ekspertl\u0259rin fikrinc\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 vergi v\u0259 b\u00fcdc\u0259 sistemind\u0259 qanun-qayda yaratmaq laz\u0131md\u0131r. 2-3 il \u0259rzind\u0259 d\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259rini optimiz\u0259 etm\u0259k, b\u00fcdc\u0259nin k\u0259sirini azaltmaq v\u0259 vergi bazas\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k g\u0259r\u0259kdir. \u0130kinci z\u0259ruri olan \u015f\u0259rt is\u0259 Rusiyan\u0131n maliyy\u0259 sektorundak\u0131 probleml\u0259ri t\u0259cili h\u0259ll etm\u0259kdir. Bunun\u00e7\u00fcn \u00fcmumilikd\u0259 iqtisadiyyat\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn kreditl\u0259ri aktivl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 laz\u0131ms\u0131z kreditl\u0259ri azaltmaq m\u0259sl\u0259h\u0259tdir. V\u0259 n\u0259hay\u0259t, ekspertl\u0259r fikirl\u0259\u015fir ki, 2012-ci ild\u0259n illik 5-6 % art\u0131m \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 i\u015fsizliyin k\u00f6k\u00fcn\u00fc k\u0259sm\u0259k laz\u0131md\u0131r. M\u00f6vs\u00fcmi olaraq Rusiyada bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r bir q\u0259d\u0259r azalsa da, \u00f6lk\u0259d\u0259 i\u015fsizlik h\u0259l\u0259 d\u0259 h\u0259ll edilm\u0259mi\u015f m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u018fhm\u0259d \u015eAH\u0130DOV<\/strong><br \/>\nRusiya Federasiyas\u0131 Prezidenti yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131n\u0131n \u201cH\u00fcquq\u201d fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259l\u0259b\u0259si, filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rusiya Federasiyas\u0131 d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131n\u0131 enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131, x\u00fcsusil\u0259 neft v\u0259 qazla t\u0259min ed\u0259n super d\u00f6vl\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun r\u0259smi statistikas\u0131na g\u00f6r\u0259, Rusiya iqtisadiyyat\u0131 \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun h\u0259cmin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada s\u0259kkizinci&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1042,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[90,5],"tags":[],"class_list":["post-961","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mullif-yazilari","category-article"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.shahidov.com\/wp-content\/uploads\/kreml.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/961","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=961"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/961\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12632,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/961\/revisions\/12632"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}