{"id":528,"date":"2009-02-05T23:11:47","date_gmt":"2009-02-05T20:11:47","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=528"},"modified":"2009-08-03T18:13:33","modified_gmt":"2009-08-03T15:13:33","slug":"r%c9%99smi-opponent-olan-filologiya-elml%c9%99ri-doktoru-professor-f%c9%99xr%c9%99ddin-veys%c9%99lovun-r%c9%99yi-az%c9%99rbaycanca","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=528","title":{"rendered":"R\u0259smi opponent olan filologiya elml\u0259ri doktoru, professor F\u0259xr\u0259ddin Veys\u0259lovun r\u0259yi (az\u0259rbaycanca)"},"content":{"rendered":"<p style=\"padding-left: 90px;\"><strong>\u018fhm\u0259d \u015eair o\u011flu \u015eahidovun <\/strong><strong>10.02.03 \u2013 Slavyan dill\u0259ri (Rus dili) v\u0259 10.02.01 \u2013 Az\u0259rbaycan dili ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di elmi d\u0259r\u0259c\u0259si almaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qdim edil\u0259n <\/strong><strong>\u00abRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu v\u0259 s\u00f6z\u00fcn sillabik qurulu\u015fu\u00bb (<\/strong><strong>i<\/strong><strong>kihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin material\u0131 \u0259sas\u0131nda) adl\u0131 <\/strong><strong>dissertasiyas\u0131na<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>R \u018f Y<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0\u015eahidov \u018fhm\u0259d \u015eair o\u011flunun <strong>\u201cRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu v\u0259 s\u00f6z\u00fcn sillabik qurulu\u015fu (ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin material\u0131 \u0259sas\u0131nda)\u201d<\/strong> adl\u0131 dissertasiya i\u015fi rus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015funa v\u0259 s\u00f6z\u00fcn sillabik qurulu\u015funa h\u0259sr olunmu\u015f konkret t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ridir. Bu, he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, m\u00fcxt\u0259lif sistemli dill\u0259rin \u0259trafl\u0131 tipoloji \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 z\u0259min yaradacaq. Bundan ba\u015fqa, bu t\u0259dqiqat i\u015fi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n rus dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259sind\u0259 v\u0259 ruslar\u0131n Az\u0259rbaycan dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259sind\u0259 meydana \u00e7\u0131xan interferensiyan\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00e7ox yax\u015f\u0131 v\u0259sait ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00a0 \u018f.\u015eahidovun dissertasiya i\u015fi giri\u015f, iki f\u0259sil, n\u0259tic\u0259, istifad\u0259 olunmu\u015f \u0259d\u0259biyyat (126 adda \u0259d\u0259biyyat siyah\u0131s\u0131) v\u0259 \u0259lav\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. Dissertasiyan\u0131n f\u0259sill\u0259ri m\u00fcvafiq olaraq, \u00fc\u00e7 b\u00f6lm\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir ki, burada da dil material\u0131n\u0131n (rus dilind\u0259 12 283 ikihecal\u0131 s\u00f6z, Az\u0259rbaycan dilind\u0259 is\u0259 10 044 ikihecal\u0131 s\u00f6z) analizi n\u0259tic\u0259sind\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f m\u0259lumatlar \u0259trafl\u0131 t\u0259dqiq edilir.<\/p>\n<p>Dissertasiyan\u0131n birinci f\u0259slind\u0259 \u00f6z plan\u0131na uy\u011fun olaraq dissertant \u0259vv\u0259lc\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015funun t\u0259sviri m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 toxunur, t\u0259dqiq edil\u0259n dill\u0259rd\u0259ki heca v\u0259 s\u00f6zl\u0259rin fonem, sintaqmatik, sillabik v\u0259 ritmik qurulu\u015funu analiz\u0259 c\u0259lb edir. Rus dilind\u0259ki m\u00f6vcud 5 sait fonemd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k dissertant bu saitl\u0259rin allofonlar\u0131n\u0131n realizasiyas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Halbuki, samit s\u0259sl\u0259r 37 samit fonemd\u0259n 42 allofon yarad\u0131r. M\u00fcvafiq olaraq, Az\u0259rbaycan dilind\u0259 saitl\u0259rin c\u0259mi 9 allofonu v\u0259 samitl\u0259rin is\u0259 45 allofonu olur. Dissertant\u0131n fikrinc\u0259, h\u0259r bir sait bir allofonda, h\u0259r bir samit is\u0259 qal\u0131n v\u0259 inc\u0259 olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 2 allofonda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Bundan ba\u015fqa, ortadil samitl\u0259ri olan <strong>\/\u043a\/, \/\u0452\/<\/strong> v\u0259 <strong>\/<\/strong><strong>\u0436<\/strong><strong>\/ <\/strong>yaln\u0131z bir variantda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcrl\u0259r ki, bu da inc\u0259dir.<\/p>\n<p>Daha sonra dissertasiya m\u00fc\u0259llifi h\u0259r iki dild\u0259ki ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c hecalar\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259ki saitl\u0259rin distribusiyas\u0131na toxunur v\u0259 h\u0259r iki dild\u0259 s\u00f6z\u00fcn \u0259vv\u0259lind\u0259 <strong>\/<\/strong><strong>\u044b<\/strong><strong>\/<\/strong><strong> <\/strong>samitinin m\u00fcmk\u00fcns\u00fczl\u00fcy\u00fcn\u00fc qeyd edir. Samitl\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259 is\u0259 rus dilind\u0259 bu m\u0259nada m\u0259hdudiyy\u0259t yoxdur, lakin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 <strong>\/<\/strong><strong>\u0263<\/strong><strong>\/,<\/strong> y\u0259ni <strong>\/\u011f\/ <\/strong>fonemi s\u00f6z v\u0259 fonemin anlautunda rast g\u0259linmir.<\/p>\n<p>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, dissertant \u00f6z t\u0259dqiqat i\u015find\u0259 analiz olunan lekseml\u0259rin sonunda sait v\u0259 samit foneml\u0259rin realiz\u0259si problemin\u0259 toxunur. Dissertant ayr\u0131ca olaraq, rus dilind\u0259 s\u00f6z\u00fcn sonunda cingiltili samitl\u0259rin neytralla\u015fmas\u0131na v\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 bu m\u00f6vqed\u0259 cingiltili samitl\u0259rin karla\u015fmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirir.<\/p>\n<p>T\u0259ddiqatda \u00f6yr\u0259nil\u0259n dill\u0259rin foneml\u0259rinin paradiqmatika v\u0259 sintaqmatikas\u0131n\u0131n m\u00fczakir\u0259l\u0259rinin n\u0259tic\u0259si odur ki, s\u0259s s\u0259viyy\u0259sind\u0259 allofon variantlar\u0131n\u0131n say\u0131 fonem siyah\u0131s\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. M\u00fc\u0259llifin bir fikri maraq do\u011furur ki, rus dilind\u0259 sait foneml\u0259r Az\u0259rbaycan dilin\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha z\u0259ngin allofon variasiyas\u0131na malikdirl\u0259r. \u018flb\u0259tt\u0259, rus dilinin 5 sait fonemi yaln\u0131z vur\u011fulu v\u0259ziyy\u0259td\u0259 20 allofonda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir ki, bu allofonlar da qon\u015fu samitl\u0259rin inc\u0259 v\u0259 qal\u0131n olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 bir-birind\u0259n f\u0259rql\u0259nirl\u0259r, lakin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 9 sait fonemin buc\u00fcr variantlar\u0131 m\u00f6vcud deyil, bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan dilinin sait s\u0259sl\u0259ri d\u0259yi\u015filmir. \u018fg\u0259r rus dilind\u0259ki 6 fonemin prizmas\u0131ndan yana\u015fsaq, onda fonem realiz\u0259sinin say\u0131 bir q\u0259d\u0259r f\u0259rqli olar. M\u0259s\u0259l\u0259n, vur\u011fulu v\u0259 vur\u011fusuz saitl\u0259r ayr\u0131ca g\u00f6t\u00fcr\u00fcls\u0259, onda qal\u0131n samitl\u0259rd\u0259n sonra 4 (<strong><sup>\u029f<\/sup><\/strong><strong>\u0430, <sup>\u029f<\/sup><\/strong><strong>\u044b<\/strong><strong>, <sup>\u029f<\/sup><\/strong><strong>\u0443<\/strong><strong>, <\/strong><strong><sup>\u029f<\/sup><\/strong><strong>\u044d<\/strong>), inc\u0259l\u0259rd\u0259n sonra is\u0259 2 (<sup> <\/sup><strong><sup>\u029f<\/sup><\/strong><strong>\u044b, <\/strong><strong><sup>\u029f<\/sup><\/strong><strong>\u0439<\/strong> ) allofon olar.<\/p>\n<p>Daha sonra m\u00fc\u0259llif ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin fonetik qurulu\u015funun analizin\u0259 ke\u00e7ir. O, d\u0259rhal qeyd edir ki, VV modeli \u00fczr\u0259 fonem birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri h\u0259m rus dili, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan dili \u00fc\u00e7\u00fcn yadd\u0131r. \u018fksin\u0259, KV tipli birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r is\u0259 h\u0259r iki dild\u0259 daha geni\u015f yay\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Dissertant burada h\u0259m saitl\u0259rd\u0259n samitl\u0259r\u0259, h\u0259m d\u0259 samitl\u0259rd\u0259n saitl\u0259r\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus artikulyasiya ke\u00e7idl\u0259rini \u0259trafl\u0131 analiz edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilind\u0259 fonem birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin fonetik x\u00fcsusiyy\u0259ti ah\u0259ngdarl\u0131qdad\u0131r. Bunun da mahiyy\u0259ti ondad\u0131r ki, ilk hecalar\u0131n saitl\u0259ri b\u00fct\u00fcn s\u00f6z\u00fcn fonetik qurulu\u015funu t\u0259yin edir. Bildirm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k, biz s\u00f6z\u00fcn ikizirv\u0259liyi n\u0259z\u0259riyy\u0259sini inki\u015faf etdiririk, bunlardan birincisi s\u00f6z\u00fcn \u0259vv\u0259lind\u0259, ikincisi is\u0259 son hecada yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan dilind\u0259 saitl\u0259rin yaranma s\u0131ras\u0131 v\u0259 qalxmas\u0131 n\u00f6qeyi-n\u0259z\u0259rind\u0259m homogenlik rus dilind\u0259n f\u0259rql\u0259nir ki, burada da saitl\u0259rin keyfiyy\u0259ti qal\u0131n\\inc\u0259 differensial x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 relevant olur. A\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 des\u0259k, bu f\u0259rql\u0259r rus dilinin norma v\u0259 qaydalar\u0131ndan k\u0259nara \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, dissertant birinci f\u0259sild\u0259 yax\u015f\u0131 n\u0259z\u0259ri baza haz\u0131rlay\u0131r v\u0259 buna istinad ed\u0259r\u0259k, daha sonra dil material\u0131n\u0131 t\u0259svir edir. \u0130kihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin fonetik qurulu\u015funu analiz ed\u0259n m\u00fc\u0259llif b\u0259zi maraql\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259lib \u00e7\u0131x\u0131r ki, bunlar da \u00e7oxsayl\u0131 g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259 \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bunlardan biri d\u0259 ba\u015flan\u011f\u0131c hecayla ba\u011fl\u0131d\u0131r: h\u0259r iki dild\u0259 <strong>KV<\/strong> tipli birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r daha asan t\u0259l\u0259ff\u00fcz olunur, n\u0259inki <strong>VK<\/strong>. Bundan ba\u015fqa, <strong>KV <\/strong>tip birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r say\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u0259 <strong>VK<\/strong> birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rd\u0259n \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Rus dilind\u0259 iki\u00fczvl\u00fc samit birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r s\u00f6z\u00fcn sonuna nisb\u0259t\u0259n \u0259vv\u0259lind\u0259 daha \u00e7oxdur. Rus dilind\u0259ki iki\u00fczvl\u00fc samit birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r s\u00f6z\u00fcn \u0259vv\u0259lind\u0259 275, s\u00f6z\u00fcn sonunda is\u0259 c\u0259mi 63 d\u0259n\u0259dir. Lakin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 s\u00f6z\u00fcn \u0259vv\u0259lind\u0259 42 konsonant birl\u0259\u015fm\u0259 (o da yaln\u0131z al\u0131nma s\u00f6zl\u0259rd\u0259dir), ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin sonunda is\u0259 c\u0259mi 51 konsonant birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 rast g\u0259linir ki, onlardan da 49-u iki\u00fczvl\u00fc, 2-i is\u0259 \u00fc\u00e7\u00fczvl\u00fcd\u00fcrl\u0259r. Az\u0259rbaycan dilind\u0259 intervokal v\u0259ziyy\u0259td\u0259 \u00a0konsonant birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r daha \u00e7oxdur: bu pozisiyada yaln\u0131z iki\u00fczvl\u00fc birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r \u2013 355, \u00fc\u00e7\u00fczvl\u00fcl\u0259r is\u0259 158 d\u0259n\u0259dir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, h\u0259l\u0259 N.S.Trubetskoy 1936-c\u0131 ild\u0259 hind-avropa dill\u0259rinin qurulu\u015f x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131 v\u0259 bildirirdi ki, onlardan biri anlaut, inlaut v\u0259 auslautda samitl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r, m\u0259hz inlaut v\u0259 auslauta nisb\u0259t\u0259n anlautda he\u00e7 d\u0259 az samit olmurdu.<\/p>\n<p>Dissertasiyan\u0131n ikinci f\u0259sli d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck maraq k\u0259sb edir, burada \u0259vv\u0259lc\u0259 m\u00fcasir linqvistikada heca n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r, sonra t\u0259dqiq edil\u0259n dill\u0259rd\u0259 heca b\u00f6lg\u00fcs\u00fc prinsipl\u0259ri m\u00fczakir\u0259 olunur. Burada m\u00fc\u0259llif \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259dqiq olunan m\u00f6vzunun \u0259sl bilicisi kimi g\u00f6st\u0259rmi\u015f, \u0259z\u0259l\u0259 g\u0259rginliyi v\u0259 sonor n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rini konkret dil material\u0131na m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq ed\u0259 bilmi\u015fdi. Bundan ba\u015fqa, dissertant eksploziya\\imploziya v\u0259 optimall\u0131q n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259rini d\u0259 analiz edir. Bu f\u0259sild\u0259 m\u00fc\u0259llif \u0259vv\u0259l d\u0259 dediyi fikri bir daha d\u0259st\u0259kl\u0259yir ki, <strong>KV<\/strong> hecas\u0131 daha m\u00f6hk\u0259m qurulmu\u015f bir n\u00f6vd\u00fcr. Bel\u0259 ki, heca komponentl\u0259ri aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259 m\u0259hz bu tipd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc daha ayd\u0131n b\u00fcruz\u0259 verir ki, bu da apar\u0131lm\u0131\u015f eksperimental-fonetik t\u0259dqiqatlarla \u00f6z t\u0259sdiqini tap\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlardan sonra dissertasiya m\u00fc\u0259llifi az\u0259rbaycanl\u0131 fonetistl\u0259rin heca v\u0259 heca b\u00f6lg\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini analiz edir v\u0259 yekun olaraq bildirir ki, bizim fonetistl\u0259r aras\u0131nda heca b\u00f6lg\u00fcs\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 ortaq bir fikir formala\u015fmay\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llifin maraql\u0131 fikirl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 odur ki, rus dilind\u0259 21, Az\u0259rbaycan dilind\u0259 is\u0259 17 heca n\u00f6v\u00fc m\u00f6vcuddur. Lakin bu heca n\u00f6vl\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti al\u0131nma s\u00f6zl\u0259rd\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Amma s\u0131rf Az\u0259rbaycan s\u00f6zl\u0259rind\u0259 yaln\u0131z 6 (A.Axundov, A.\u018fl\u0259kb\u0259rov) v\u0259 ya 7 (A.D\u0259mir\u00e7izad\u0259) heca n\u00f6v\u00fcn\u0259 rast g\u0259linir.<\/p>\n<p>\u0130\u015fin sonunda dissertant Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ah\u0259ng qanununa uy\u011fun olaraq, \u00f6z\u00fcn\u00fcn k\u0259miyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini n\u00fcmayi\u015f etdirir. Burada bir n\u0259tic\u0259 maraq do\u011furur ki, Az\u0259rbaycan dilinin 59,3 % t\u0259dqiq olunmu\u015f ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259ri h\u0259r iki c\u0259h\u0259t \u00fczr\u0259 ah\u0259ng qanununa uy\u011fun d\u00fcz\u00fcl\u00fcb. O ki qald\u0131, damaq ah\u0259ngin\u0259, bu qanun Az\u0259rbaycan dilinin 76 % ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rind\u0259 riay\u0259t olunur. Bundan d\u0259rhal sonra bir c\u0259h\u0259t \u00fczr\u0259 riay\u0259t olunduqda dig\u0259r c\u0259h\u0259t \u00fczr\u0259 ah\u0259ng qanununun pozulmas\u0131 hallar\u0131 sadalan\u0131r. H\u0259r iki c\u0259h\u0259t \u00fczr\u0259 ah\u0259ng qanununun pozulmas\u0131 hallar\u0131 is\u0259 ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin 8,3 %-ind\u0259 rast g\u0259linir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar bir daha s\u00fcbut edir ki, \u018fhm\u0259d \u015eahidov \u00e7ox b\u00f6y\u00fck v\u0259 d\u0259rin t\u0259dqiqat i\u015fi yerin\u0259 yetirmi\u015fdir, \u00e7ox maraql\u0131 v\u0259 informativ c\u0259h\u0259td\u0259n sanball\u0131 dissertasiya yazm\u0131\u015f v\u0259 onu m\u00fck\u0259mm\u0259l tamamlanm\u0131\u015f formada m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin ixtiyar\u0131na buraxm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Biz bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck ki, bu t\u0259dqiqat i\u015fi d\u0259rin dil material\u0131 \u0259sas\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f azsayl\u0131 elmi \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259n biridir v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 n\u00fcmun\u0259vi say\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>Avtoreferat v\u0259 m\u00fc\u0259llifin dissertasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259rc olunmu\u015f m\u0259qal\u0259l\u0259ri t\u0259dqiqat i\u015finin \u0259sas m\u0259zmununu tam \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>Bununla bel\u0259 i\u015fin oxunmas\u0131 zaman\u0131 bir s\u0131ra suallar v\u0259 iradlar ortaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 dissertant\u0131n fikrini bilm\u0259k ist\u0259rdik. Bu iradlar a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimidir:<\/p>\n<p>1. Dissertant b\u0259z\u0259n el\u0259 terminl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edir ki, h\u0259min s\u00f6zl\u0259r metadil n\u00f6qteyi n\u0259z\u0259rind\u0259n d\u0259qiq m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub, lakin h\u0259min terminl\u0259rin linqvistl\u0259r aras\u0131nda istifad\u0259 olunmas\u0131 b\u00f6y\u00fck fikir ayr\u0131l\u0131qlar\u0131 yarad\u0131r. Buc\u00fcr terminl\u0259r\u0259 \u201csistem\u201d, \u201csait v\u0259 samitl\u0259rin yaranma yerin\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259sviri\u201d, \u201checa siyah\u0131s\u0131\u201d, \u201corfoepik norma\u201d v\u0259 s.<\/p>\n<p>2. Biz\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, oxucular\u0131n m\u0259tni daha asan qavramas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn i\u015fin sonunda q\u0131saltmalar\u0131n siyah\u0131s\u0131 verils\u0259ydi, daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun olard\u0131.<\/p>\n<p>3. B\u0259z\u0259n m\u00fc\u0259llif dissertasiyan\u0131n m\u0259tnind\u0259 i\u015fl\u0259rin adlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Z\u0259nnimizc\u0259, bu, g\u0259r\u0259ksizdir, \u00e7\u00fcnki i\u015fin sonunda istifad\u0259 olunmu\u015f \u0259d\u0259biyyatlar\u0131n tam siyah\u0131s\u0131 verilib. H\u0259tta b\u0259zi yerl\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259llifin ad\u0131 verilir, amma iqtibas yoxdur (s\u0259h. 19).<\/p>\n<p>4. Biz\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, \u0259g\u0259r m\u00fc\u0259llif Beyn\u0259lxalq fonetik \u0259lifban\u0131n transkripsiya sistemind\u0259n istifad\u0259 ets\u0259ydi, daha yax\u015f\u0131 olard\u0131. Bu, bir \u00e7ox halda transkripsiyalarda verilmi\u015f materiallar\u0131n oxunmas\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131rard\u0131. B\u0259z\u0259n orfoqrafiq s\u0259hvl\u0259r\u0259 d\u0259 rast g\u0259linir (s\u0259h. 13, 18, 60, 68, 82 v\u0259 s.).<\/p>\n<p>Lakin b\u00fct\u00fcn bu iradlar \u018fhm\u0259d \u015eahidovun \u00fcmumilikd\u0259 t\u0259qdir\u0259layiq hesab olunan dissertasiyas\u0131na he\u00e7 bir x\u0259l\u0259l g\u0259tirmir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn deyil\u0259nl\u0259r bel\u0259 hesab etm\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, \u018fhm\u0259d \u015eair o\u011flu \u015eahidovun <strong>\u00abRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu v\u0259 s\u00f6z\u00fcn sillabik qurulu\u015fu\u00bb<\/strong> m\u00f6vzusunda dissertasiyas\u0131 laz\u0131mi elmi-n\u0259z\u0259ri s\u0259viyy\u0259d\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r, Ali Atestasiya Komissiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verir v\u0259 onun m\u00fc\u0259llifi <strong>10.02.03 &#8211; Slavyan dill\u0259ri, 10.02.01 &#8211; Az\u0259rbaycan dili<\/strong> indeksl\u0259ri il\u0259 filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si ad\u0131n\u0131 alma\u011fa tamamil\u0259 layiqdir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><strong>R\u0259smi opponent: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 f.e.d., prof. F\u0259xr\u0259ddin Veys\u0259lli<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fhm\u0259d \u015eair o\u011flu \u015eahidovun 10.02.03 \u2013 Slavyan dill\u0259ri (Rus dili) v\u0259 10.02.01 \u2013 Az\u0259rbaycan dili ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di elmi d\u0259r\u0259c\u0259si almaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259qdim edil\u0259n \u00abRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-528","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rey"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/528","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=528"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/528\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=528"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=528"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=528"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}