{"id":520,"date":"2009-02-02T12:00:17","date_gmt":"2009-02-02T09:00:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=520"},"modified":"2009-08-03T03:50:14","modified_gmt":"2009-08-03T00:50:14","slug":"filoogiya-elml%c9%99ri-namiz%c9%99di-amea-nin-n%c9%99simi-adina-dilcilik-institutunun-muasir-az%c9%99rbaycan-dili-sob%c9%99sinin-boyuk-elmi-iscisi-ayt%c9%99kin-%c9%99l%c9%99kb%c9%99rovanin-r%c9%99yi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=520","title":{"rendered":"Filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di, AMEA-n\u0131n N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun M\u00fcasir Az\u0259rbaycan dili \u015f\u00f6b\u0259sinin b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7isi Ayt\u0259kin \u018fl\u0259kb\u0259rovan\u0131n r\u0259yi (az\u0259rbaycanca)"},"content":{"rendered":"<p style=\"padding-left: 60px;\"><strong>\u018fhm\u0259d \u015eair o\u011flu \u015eahidovun filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si almaq \u00fc\u00e7\u00fcn 10.02.03 \u2013 Slavyan dill\u0259ri (Rus dili) v\u0259 10.02.01 \u2013 Az\u0259rbaycan dili ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259qdim etdiyi \u201cRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu v\u0259 s\u00f6z\u00fcn sillabik qurulu\u015fu (ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin material\u0131 \u0259sas\u0131nda)\u201d adl\u0131 dissertasiyas\u0131n\u0131n avtoreferat\u0131na <\/strong><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p align=\"center\"><strong>R \u018f Y<\/strong><\/p>\n<p>\u018fcn\u0259bi dilin fonetik sisteminin m\u0259nims\u0259nilm\u0259si zaman\u0131 ortaya \u00e7\u0131xan \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, \u0259sas\u0259n, m\u00fc\u0259yy\u0259n fonem birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rinin bir dild\u0259 m\u00f6vcudlu\u011fu, dig\u0259rind\u0259 is\u0259 olmamas\u0131, h\u0259m\u00e7inin nitq ax\u0131n\u0131nda samitl\u0259rd\u0259n saitl\u0259r\u0259 yaxud \u0259ksin\u0259, saitl\u0259rd\u0259n samitl\u0259r\u0259 artikulyasiya ke\u00e7idl\u0259rinin qavran\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu n\u00f6qteyi-n\u0259z\u0259rd\u0259n iki m\u00fcxt\u0259lif sistemli dill\u0259rd\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu v\u0259 s\u00f6z\u00fcn heca qurulu\u015funun m\u00fcqayis\u0259li-tipoloji t\u0259dqiqi x\u00fcsusi aktuall\u0131q k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>Dssertasiya i\u015fi giri\u015f, iki f\u0259sil, n\u0259tic\u0259, \u0259d\u0259biyyat siyah\u0131s\u0131 v\u0259 \u0259lav\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Giri\u015fd\u0259 m\u00f6vzunun aktuall\u0131\u011f\u0131 \u0259sasland\u0131r\u0131l\u0131r, t\u0259dqiqat\u0131n obyekt v\u0259 predmeti, m\u0259qs\u0259d v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259ri, elmi yeniliyi, n\u0259z\u0259ri v\u0259 praktik \u0259h\u0259miyy\u0259ti g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7 b\u00f6lm\u0259d\u0259n ibar\u0259t birinci f\u0259sil <strong>\u201cRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rd\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu\u201d<\/strong> adlan\u0131r. Birinci b\u00f6lm\u0259d\u0259 rus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 s\u00f6z\u00fcn v\u0259 hecan\u0131n fonem, sintaqmatik qurulu\u015flar\u0131 t\u0259hlil edilir. \u0130kinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6lm\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 rus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin \u0259vv\u0259lind\u0259 v\u0259 sonunda vokal-vokal, konsonant-vokal v\u0259 vokal-konsonant tipli birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin, h\u0259m\u00e7inin g\u00f6st\u0259ril\u0259n s\u00f6zl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 samitl\u0259rin miqdar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq ba\u015flan\u011f\u0131c, intervokal v\u0259 son konsonant birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin t\u0259snifi verilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Dissertasiyan\u0131n ikinci f\u0259sli <strong>\u201cRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin sillabik qurulu\u015fu\u201d <\/strong>adlan\u0131r. Bu f\u0259sil d\u0259 \u00fc\u00e7 b\u00f6lm\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir. Burada Az\u0259rbaycan v\u0259 xarici dil\u00e7ilikd\u0259 m\u00f6vcud heca n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259ri, rus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 heca b\u00f6lg\u00fcs\u00fc prinsipl\u0259ri, ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin struktur tipl\u0259ri i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131l\u0131r. X\u00fcsusi paraqrafda Az\u0259rbaycan dilind\u0259ki ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259r ah\u0259ng qanununa \u0259sas\u0259n t\u0259hlil edilir. Rus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rinin ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f heca z\u0259ncirl\u0259ri dissertasiyan\u0131n \u0259lav\u0259sind\u0259 verilmi\u015f c\u0259dv\u0259ll\u0259rd\u0259 \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ks olunmu\u015fdur.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat i\u015fi iki m\u00fcxt\u0259lif sistemli dill\u0259rd\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu v\u0259 s\u00f6z\u00fcn sillabik qurulu\u015funun m\u00fcqayis\u0259li tipologiyas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k ara\u015fd\u0131rmalar \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yaradacaq.<\/p>\n<p>\u018fhm\u0259d \u015eair o\u011flu \u015eahidovun 10.02.03 \u2013 Slavyan dill\u0259ri (Rus dili) v\u0259 10.02.01 \u2013 Az\u0259rbaycan dili ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 <strong>\u201cRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu v\u0259 s\u00f6z\u00fcn sillabik qurulu\u015fu (ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin material\u0131 \u0259sas\u0131nda)\u201d<\/strong> m\u00f6vzusunda dissertasiyas\u0131 AAK-\u0131n namiz\u0259dlik dissertasiyalar\u0131 qar\u015f\u0131s\u0131nda qoydu\u011fu t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verir v\u0259 onun m\u00fc\u0259llifi filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si alma\u011fa layiqdir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>AMEA-n\u0131n N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik<br \/>\n\u0130nstitutunun M\u00fcasir Az\u0259rbaycan<br \/>\ndili \u015f\u00f6b\u0259sinin b\u00f6y\u00fck elmi i\u015f\u00e7isi\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<strong>f.e.n. Ayt\u0259kin \u018fl\u0259kb\u0259rova<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fhm\u0259d \u015eair o\u011flu \u015eahidovun filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si almaq \u00fc\u00e7\u00fcn 10.02.03 \u2013 Slavyan dill\u0259ri (Rus dili) v\u0259 10.02.01 \u2013 Az\u0259rbaycan dili ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259qdim etdiyi \u201cRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-520","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rey"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/520","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=520"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/520\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=520"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=520"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=520"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}