{"id":365,"date":"2009-02-02T18:12:20","date_gmt":"2009-02-02T15:12:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=365"},"modified":"2009-08-02T01:31:45","modified_gmt":"2009-08-01T22:31:45","slug":"filologiya-elml%c9%99ri-doktoru-amea-nin-n%c9%99simi-adina-dilcilik-institutunun-aparici-elmi-iscisi-ismayil-kazimovun-r%c9%99yi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=365","title":{"rendered":"Filologiya elml\u0259ri doktoru, AMEA-n\u0131n N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi \u0130smay\u0131l Kaz\u0131movun r\u0259yi (az\u0259rbaycanca)"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left; padding-left: 150px;\"><strong>\u018fhm\u0259d \u015eair o\u011flu \u015eahidovun \u00abRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu v\u0259 s\u00f6z\u00fcn sillabik qurulu\u015fu\u00bb (\u0130kihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda) adl\u0131 avtoreferat\u0131na<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p align=\"center\"><strong>R \u018f Y<\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u00a0M\u00fcxt\u0259lif sistemli dill\u0259rin materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda heca h\u0259rt\u0259r\u0259fli elmi t\u0259hlilini tapmayan fonetik vahidl\u0259rd\u0259ndir. Bununla bel\u0259, m\u00fcxt\u0259lif dill\u0259rin materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu, h\u0259m\u00e7inin d\u0259 s\u00f6z\u00fcn sillabik strukturu bar\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n fonetik t\u0259lim \u0259n\u0259n\u0259si m\u00f6vcuddur v\u0259 bu \u0259n\u0259n\u0259 davam etm\u0259kd\u0259dir.<!--more--><\/p>\n<p>\u00a0Bel\u0259 bir m\u00f6vzunun davam\u0131 kimi \u018fhm\u0259d \u015eair o\u011flu \u015eahidovun namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcsb\u0259t qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259k olar. T\u0259dqiqatda rus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rinin ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259ri se\u00e7ilmi\u015f, h\u0259min s\u00f6zl\u0259rin fonetik v\u0259 heca qurulu\u015fu tipoloji aspektd\u0259 \u00f6yr\u0259nilmi\u015fdir. Heca z\u0259ncirl\u0259ri vokalizm- konsonantizm v\u0259 yaxud \u0259ksin\u0259 ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131 \u00fczr\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00a0Aspirant h\u0259r iki dild\u0259 heca z\u0259ncirl\u0259rini, s\u00f6z\u00fcn sillabik qurulu\u015funu tipl\u0259r \u00fczr\u0259 qrupla\u015fd\u0131rm\u0131\u015f, strukturda m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan \u00fcmumi v\u0259 diferensial \u0259lam\u0259tl\u0259ri a\u015fkarlam\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a03 b\u00f6lm\u0259d\u0259n ibar\u0259t olan \u00abRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rd\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu\u00bb adl\u0131 f\u0259sild\u0259 hecan\u0131n t\u0259\u015fkili mexanizmi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilir; fonem, sintaqma, sillabik v\u0259 ritmik qurulu\u015flar\u0131n xarakterik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n b\u0259hs olunur, dig\u0259r b\u00f6lm\u0259l\u0259rd\u0259 s\u00f6z pozisiyalar\u0131na g\u00f6r\u0259 heca qurulu\u015funun tipl\u0259ri qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, onlar\u0131n miqdar\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirilir. Bu bax\u0131mdan ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin m\u00f6vqel\u0259ri \u00fczr\u0259 sintaqmatik qurulu\u015fda statistik hesablamalar a\u011flabatand\u0131r.<\/p>\n<p>\u00a03 b\u00f6lm\u0259d\u0259n t\u0259\u015fkil olunmu\u015f i\u015fin II f\u0259sli h\u0259r iki dild\u0259 ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin sillabik qurulu\u015fundan b\u0259hs edir. Dil\u00e7ilikd\u0259 heca n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259ri saf-\u00e7\u00fcr\u00fck edilir; heca b\u00f6lg\u00fcs\u00fcn\u00fcn prinsipl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilir. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin \u00e7\u00f6z\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn dissertant\u0131n Az\u0259rbaycan, rus v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259 linqvistikas\u0131na m\u00fcraci\u0259t etm\u0259si d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259lidir. T\u0259dqiqat g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259min prinsipl\u0259r b\u0259z\u0259n bir-birinin t\u0259krar\u0131ndan ibar\u0259t olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u00a0III f\u0259sild\u0259 is\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lan dill\u0259rd\u0259 ikihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin sillabik qurulu\u015fu t\u0259hlil olunmu\u015f, h\u0259min tip s\u00f6zl\u0259rin ba\u015flan\u011f\u0131c v\u0259 son hecalar\u0131n\u0131n struktur variantlar\u0131 ayr\u0131lm\u0131\u015f, bu x\u00fcsusda heca z\u0259ncirl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilmi\u015fdir. Bu f\u0259sild\u0259 d\u0259 statistik hesablamalar\u0131n faizl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si ciddi mara\u011fa s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>\u00a0Bel\u0259likl\u0259, aktual bir m\u00f6vzuya h\u0259sr edilmi\u015f bu avtoreferat dissertasiyan\u0131n \u00fcmumi m\u0259zmununu tam \u015f\u0259kild\u0259 ehtiva edir. M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259llifin 12 m\u0259qal\u0259si n\u0259\u015fr edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u00a0Ki\u00e7ik bir irad\u0131m\u0131z\u0131 da bildirm\u0259k ist\u0259rdik. Bu da dissertasiya m\u00f6vzusunun ad\u0131 bar\u0259d\u0259dir. Bel\u0259 ki, m\u00f6vzunun ad\u0131ndak\u0131 \u00abqurulu\u015f\u00bb s\u00f6z\u00fcn\u00fcn birini saxlamaq olard\u0131.<\/p>\n<p>\u00a0Bu ki\u00e7ik q\u00fcsura baxmayaraq, \u018fhm\u0259d \u015eair o\u011flu \u015eahidovun \u00abRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu v\u0259 s\u00f6z\u00fcn sillabik qurulu\u015fu\u00bb m\u00f6vzusunda dissertasiyas\u0131 Ali Atestasiya Komisiyas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavab verir v\u0259 onun m\u00fc\u0259llifi 10.02.03- Slavyan dill\u0259ri, 10.02.01- Az\u0259rbaycan dili indeksl\u0259ri il\u0259 filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di alimlik d\u0259r\u0259c\u0259si ad\u0131n\u0131 alma\u011fa tamamil\u0259 layiqdir.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p align=\"right\"><strong>\u00a0\u0130smay\u0131l KAZIMOV, filologiya elml\u0259ri doktoru, <\/strong><\/p>\n<p align=\"right\"><strong>AMEA-n\u0131n N\u0259simi ad\u0131na Dil\u00e7ilik \u0130nstitutunun apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fhm\u0259d \u015eair o\u011flu \u015eahidovun \u00abRus v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rind\u0259 hecan\u0131n fonetik qurulu\u015fu v\u0259 s\u00f6z\u00fcn sillabik qurulu\u015fu\u00bb (\u0130kihecal\u0131 s\u00f6zl\u0259rin materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda) adl\u0131 avtoreferat\u0131na\u00a0 R \u018f Y\u00a0 \u00a0M\u00fcxt\u0259lif sistemli dill\u0259rin materiallar\u0131 \u0259sas\u0131nda heca&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-365","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-rey"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=365"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/365\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}