{"id":1855,"date":"2010-11-02T05:41:30","date_gmt":"2010-11-02T01:41:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=1855"},"modified":"2020-03-12T15:11:34","modified_gmt":"2020-03-12T11:11:34","slug":"%c9%99d%c9%99biyyat-korpusunun-memari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=1855","title":{"rendered":"\u018fD\u018fB\u0130YYAT K\u00d6RP\u00dcS\u00dcN\u00dcN MEMARI"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"https:\/\/www.shahidov.com\/wp-content\/uploads\/Kitab.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-1856\" title=\"kamal_abdulla_kitab\" src=\"https:\/\/www.shahidov.com\/wp-content\/uploads\/kamal_abdulla_kitab.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"210\" \/><\/a>\u018fhm\u0259d \u015eahidov: \u201cKamal Abdulla \u00f6z q\u0259l\u0259miyl\u0259 t\u0259kc\u0259 b\u0259dii \u0259s\u0259r yazm\u0131r, d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir diaspor f\u0259aliyy\u0259ti apar\u0131r\u201d<\/strong><br \/>\n<em> Yaz\u0131\u00e7\u0131 dramaturq Kamal Abdullan\u0131n \u201cSerhbazlar d\u0259r\u0259si\u201d kitab\u0131 Rusiyada \u00e7ap olundu<\/em><br \/>\nBu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 g\u00f6rk\u0259mli yaz\u0131\u00e7\u0131 Kamal Abdullan\u0131n Az\u0259rbaycan oxucusuna yax\u015f\u0131 tan\u0131\u015f olan \u201cSehrbazlar d\u0259r\u0259si\u201d roman\u0131 Rusiyan\u0131n \u015fimal paytaxt\u0131 Sankt-Peterburqda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. \u201cZlotoust\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131nda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f bu \u0259s\u0259r m\u00fc\u0259llifin \u00e7oxsayl\u0131 \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n sad\u0259c\u0259 biridir.<!--more--> Rus oxucusunun diqq\u0259tin\u0259 t\u0259qdim olunan \u201cSehirbazlar d\u0259r\u0259si\u201d roman\u0131nda m\u00fc\u0259llif \u2013 h\u0259minki q\u0259ribdir. O, sanki varl\u0131q v\u0259 yoxlu\u011fun h\u00fcdudunda dayanaraq, zaman fenomeninin v\u0259 insan taleyinin idrak \u00fcf\u00fcql\u0259rin\u0259 do\u011fru daha da ir\u0259lil\u0259yir. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n yenic\u0259 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015f \u0259s\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u00f6hb\u0259timizi onun sevimli t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rind\u0259n olan g\u0259nc alim, f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru \u018fhm\u0259d \u015eahidovla davam etdirdik.<\/p>\n<p>\u018fhm\u0259d \u015eahidovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, Borxesin \u201cayr\u0131lan c\u0131\u011f\u0131rlar ba\u011f\u0131\u201d t\u0259yinini haql\u0131 olaraq, m\u00fck\u0259mm\u0259l daxili kompozisiyaya malik olan bu romana \u015famil etm\u0259k olar. \u018fs\u0259r d\u00fcnya ehtiraslar\u0131n\u0131n pu\u00e7lu\u011fu, insan t\u0259bi\u0259tinin v\u0259 qanunlar\u0131n\u0131n natamaml\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 qa\u00e7\u0131lmaz c\u0259zan\u0131 a\u015fma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan borc v\u0259 sevgi hissi haqq\u0131nda prit\u00e7ad\u0131r, amma eyni zamanda bu, faci\u0259vi sonlu\u011fa baxmayaraq, son d\u0259r\u0259c\u0259 maraql\u0131, \u015e\u0259rq kaloriti il\u0259 s\u00fcsl\u0259nmi\u015f t\u0259sirli v\u0259 i\u015f\u0131ql\u0131 na\u011f\u0131ld\u0131r.<\/p>\n<p>Kitab\u0131n \u00f6n s\u00f6z m\u00fc\u0259llifi olan Lyudmila Lavrovan\u0131n t\u0259birinc\u0259 des\u0259k, romanda parlaq epizodlar v\u0259 kolliziyalar \u00e7oxdur, onlar \u00d6m\u0259r X\u0259yyam\u0131n poeziyas\u0131 kimi bilavasit\u0259 hissiyyatla qavran\u0131la bil\u0259r, lakin onlar\u0131n h\u0259r birinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn hekay\u0259tin arxas\u0131nda, sufi simvolikas\u0131n\u0131n karvan yeri\u015fin\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259n qatlar\u0131 sayr\u0131\u015f\u0131r, diqq\u0259tli oxucunun fikrini \u00f6z\u00fcn\u0259 y\u00f6n\u0259ldir. Burada \u015fah v\u0259 c\u0259llad, \u0259zab \u00e7\u0259k\u0259n karvanba\u015f\u0131, \u00f6z sevgisini gizl\u0259d\u0259n x\u0259dim, qovulmu\u015f m\u00fcdrik v\u0259 onun \u015f\u0259yirdl\u0259ri, zaman\u0131 idar\u0259 etm\u0259y\u0259 v\u0259 m\u0259kanla manipulyasiyalara m\u0259ruz qoyma\u011f\u0131 bacaran, m\u00f6c\u00fcz\u0259vi D\u0259r\u0259d\u0259 ya\u015fayan sehrbazlar, G\u00f6r\u00fckm\u0259z t\u0259p\u0259, insan d\u00fcnyas\u0131n\u0131 a\u011f v\u0259r\u0259q\u0259 \u00e7evir\u0259n (sanki d\u00fcnyan\u0131 yeni \u0259lyazmalara haz\u0131rlayan), qar ya\u011f\u0131\u015f\u0131, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, kitab\u0131n ist\u0259nil\u0259n personaj\u0131 v\u0259 obraz\u0131 \u2013 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi deyil, ill\u00fcziyad\u0131r, ancaq kimin ill\u00fcziyas\u0131d\u0131r? Atas\u0131n\u0131n qatilini arayan Karvanba\u015f\u0131n\u0131n v\u0259 onun sadiq xidm\u0259t\u00e7isinin arxas\u0131nca d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 bizi n\u0259 s\u00f6vq edir? C\u0259llad\u0131n v\u0259 onun ehtirasl\u0131 m\u0259h\u0259bb\u0259tinin tarix\u00e7\u0259sini dan\u0131\u015fan kimdir? N\u0259hay\u0259t, \u00f6lm\u00fc\u015f c\u0259llad\u0131n Ruhu il\u0259 t\u0259masa gir\u0259rk\u0259n, q\u0259hr\u0259manlarlardan ba\u015fqa orada kiml\u0259r olub? \u00d6l\u00fcl\u0259rin canl\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atmaz olan bilgil\u0259rin\u0259 i\u015far\u0259 ed\u0259n, insan\u0131 sars\u0131dan bu d\u0259h\u015f\u0259tli s\u0259hn\u0259 yadda\u015flarda h\u0259kk olunur. Bu \u201ckim\u201din m\u00fc\u0259llifin \u00f6z\u00fc v\u0259 ya sirl\u0259ri qoruma\u011f\u0131 bacaran sehrbaz-medium oldu\u011funu iddia etm\u0259k (dig\u0259rl\u0259ri bunu ed\u0259 bilm\u0259zdil\u0259r, \u00e7\u00fcnki h\u0259l\u0259 tarixd\u0259n \u0259vv\u0259l d\u00fcnyan\u0131 t\u0259rk etmi\u015fdil\u0259r v\u0259 tarixd\u0259 \u00f6z i\u015ftiraklar\u0131n\u0131n anlam\u0131 haqq\u0131nda he\u00e7 bir bilgiy\u0259 sahib deyildil\u0259r \u2013 u\u015fa\u011f\u0131n q\u0259lbin\u0259 qisas toxumlar\u0131 s\u0259pmi\u015f qeyzli qar\u0131 kimi) sad\u0259l\u00f6vhl\u00fck olard\u0131\u2026 Ancaq h\u0259l\u0259 ki, \u015fah\u0131n c\u0259za d\u0259st\u0259si \u015fidd\u0259tl\u0259 darvazan\u0131 yumruqlay\u0131r, \u015fam\u0131n nazik i\u015f\u0131\u011f\u0131 t\u00fcst\u00fcl\u0259y\u0259r\u0259k \u00f6l\u0259ziyir, h\u0259l\u0259 ki Ruh m\u0259hkum olunmu\u015f Karvanba\u015f\u0131n\u0131n m\u0259sk\u0259nini t\u0259rk etm\u0259yib, son suallar\u0131 verm\u0259k gec deyil. Lakin art\u0131q bu suallara cavab ala bilm\u0259y\u0259c\u0259ks\u0259n, maddi m\u00fcst\u0259vid\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r q\u0131r\u0131l\u0131b, baxmayaraq ki, b\u0259lk\u0259 bu vacib d\u0259 deyil, ba\u015fl\u0131cas\u0131 odur ki, \u0259b\u0259di susqunluqdan \u00f6nc\u0259 bu suallar\u0131 s\u0259sl\u0259ndirm\u0259y\u0259 macal tapm\u0131san\u2026 D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, yaz\u0131\u00e7\u0131 Kamal Abdulla bu kitabda imkans\u0131z kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259n bir \u015feyi ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirib: o, yarad\u0131c\u0131 t\u0259x\u0259yy\u00fcl\u00fcn\u00fcn \u00fcf\u00fcql\u0259rini reall\u0131\u011f\u0131n h\u00fcdudlar\u0131na kimi geni\u015fl\u0259ndirib, onlar\u0131 s\u00f6zl\u0259rin n\u0259f\u0259sini ver\u0259r\u0259k, el\u0259 v\u0259ziyy\u0259t\u0259 \u00e7at\u0131b ki, bu zaman \u00f6z\u00fcn ill\u00fcziyaya, ba\u015fqalar\u0131n\u0131n, b\u0259lk\u0259 d\u0259, \u0259ski zamanlarda g\u00f6rd\u00fcy\u00fc r\u00f6yaya, \u00e7evrilirs\u0259n v\u0259 bu r\u00f6yalar haqq\u0131nda roman yaz\u0131rsan.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, Kamal Abdullan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259ri n\u0259inki Az\u0259rbaycanda, h\u0259tta d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t v\u0259 maraqla oxunur, \u0259cn\u0259bi dill\u0259r\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunub d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat incil\u0259ri s\u0131ras\u0131na daxil edilir. \u0130ndiy\u0259 kimi Rusiyada, Fransada, Pol\u015fada, Braziliyada, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri d\u0259rc olunan \u0259dibin m\u0259xsusi bir auditoriyas\u0131 da var. \u018fsas\u0259n akademik v\u0259 aristokratik t\u0259b\u0259q\u0259ni t\u0259msil ed\u0259n bu z\u00fcmr\u0259 sanki Kamal Abdullan\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 \u0259ks olunan h\u0259yat reall\u0131qlar\u0131nda \u00f6zl\u0259rini tap\u0131rlar.<\/p>\n<p>Kamal Abdullan\u0131n m\u0259\u015fhur \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n olan \u201cYar\u0131m\u00e7\u0131q \u0259lyazma\u201d roman\u0131 eyni vaxtda Fransada, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, Pol\u015fada v\u0259 Braziliyada n\u0259\u015fr edildi. S\u0259rb\u0259st kompozisiyas\u0131 v\u0259 n\u0259srl\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus poeman\u0131 xat\u0131rladan intonasiyalar\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n bu romanda m\u00fc\u0259llif \u00f6z istedad\u0131n\u0131n yeni c\u0259h\u0259tl\u0259rini a\u015fkarlay\u0131r, baxmayaraq ki, burada da onun \u0259sas keyf\u0131yy\u0259ti \u2013 m\u00fcasir olanla \u0259b\u0259di olan\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn ah\u0259ngsizliyini v\u0259 uzaq tarixin dolanbaclar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z \u015f\u0259kild\u0259, \u00fczvi olaraq uzla\u015fd\u0131rma bacar\u0131\u011f\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259z qal\u0131r. Kamal Abdullan\u0131n yaz\u0131\u00e7\u0131 individuall\u0131\u011f\u0131n\u0131n sirri d\u0259 bu uzla\u015fmadad\u0131r.<\/p>\n<p>Kamal Abdullan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan b\u00f6y\u00fck h\u0259v\u0259sl\u0259 dan\u0131\u015fan \u018fhm\u0259d \u015eahidov \u00f6z m\u00fc\u0259llimini t\u0259kc\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 kimi q\u0259bul etmir: \u201cKamal Abdulla \u00f6z q\u0259l\u0259miyl\u0259 t\u0259kc\u0259 b\u0259dii \u0259s\u0259r yazm\u0131r, d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir diaspor f\u0259aliyy\u0259ti apar\u0131r. \u00c7\u00fcnki, onun \u0259s\u0259rl\u0259ri d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7ap olunur, h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 m\u0259hz Kamal m\u00fc\u0259llimin \u0259s\u0259rl\u0259rini \u00f6z do\u011fma dill\u0259rind\u0259 oxumaqla sanki \u00f6zl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131 k\u0259\u015ff etmi\u015f olurlar. Onlar m\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n \u0259n parlaq n\u00fcmun\u0259l\u0259rini m\u0259hz bu kitablarda tapm\u0131\u015f olurlar. Odur ki, Kamal Abdulla \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259riyl\u0259 oxucular\u0131na t\u0259kc\u0259 m\u0259n\u0259viyyat deyil, eyni zamanda Az\u0259rbaycan boyda bir h\u0259qiq\u0259t a\u015f\u0131lay\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Kamal Abdullan\u0131n \u015feirl\u0259rini sev\u0259-sev\u0259 oxudu\u011funu qeyd ed\u0259n \u018fhm\u0259d b\u0259y m\u00fc\u0259lliminin \u0259n \u00e7ox bu misralar\u0131n\u0131 b\u0259y\u0259nir:<\/p>\n<p><strong>Yollar getdi \u00fcz\u00fc da\u011fa,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Yoxu\u015flar eni\u015fl\u0259rd\u0259n \u00e7ox.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kims\u0259 yox xat\u0131rlama\u011fa,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Unutma\u011fa da kims\u0259 yox.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cM\u0259n d\u0259 haradasa \u00f6z\u00fcm\u00fc \u0259d\u0259biyyatla ba\u011fl\u0131 bir insan hesab ed\u0259 bil\u0259r\u0259m. \u00c7\u00fcnki, m\u0259hz Kamal Abdullan\u0131n k\u00fclliyyat\u0131 i\u00e7ind\u0259 qurdalana-qurdalana \u00f6z\u00fcm d\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u00e7\u0131 olmu\u015fam, \u015feirl\u0259r yazma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fam. Yol bar\u0259d\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131m bir \u015feirl\u0259 m\u00fc\u0259llimim\u0259 d\u0259st\u0259k olmaq ist\u0259dim v\u0259 h\u0259min \u015feirimin son iki s\u0259tiri m\u0259ni \u00e7ox uzaqlara apard\u0131\u201d:<\/p>\n<p><strong>Yol bizi \u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259n, ba\u015flan\u011f\u0131cdan qopar\u0131r,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Apar\u0131r sona bizi, \u00f6l\u00fcm\u0259 pay apar\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>S\u00f6hb\u0259tl\u0259\u015fdi: \u0130lkin A\u011fayev, &#8220;Palitra&#8221; q\u0259zeti<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fhm\u0259d \u015eahidov: \u201cKamal Abdulla \u00f6z q\u0259l\u0259miyl\u0259 t\u0259kc\u0259 b\u0259dii \u0259s\u0259r yazm\u0131r, d\u00f6vl\u0259t \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir diaspor f\u0259aliyy\u0259ti apar\u0131r\u201d Yaz\u0131\u00e7\u0131 dramaturq Kamal Abdullan\u0131n \u201cSerhbazlar d\u0259r\u0259si\u201d kitab\u0131 Rusiyada \u00e7ap olundu Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 g\u00f6rk\u0259mli yaz\u0131\u00e7\u0131&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[90,5],"tags":[],"class_list":["post-1855","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mullif-yazilari","category-article"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1855","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1855"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1855\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12620,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1855\/revisions\/12620"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}