{"id":1586,"date":"2010-08-23T20:40:54","date_gmt":"2010-08-23T16:40:54","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=1586"},"modified":"2020-03-12T15:11:34","modified_gmt":"2020-03-12T11:11:34","slug":"%c9%99sl-mus%c9%99lman-savadli-mus%c9%99lmandir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=1586","title":{"rendered":"\u018fSL M\u00dcS\u018fLMAN SAVADLI M\u00dcS\u018fLMANDIR"},"content":{"rendered":"<div id=\"_mcePaste\">\n<div id=\"_mcePaste\"><a href=\"https:\/\/www.shahidov.com\/wp-content\/uploads\/mekke.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-1587\" title=\"mekke\" src=\"https:\/\/www.shahidov.com\/wp-content\/uploads\/mekke.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"100\" \/><\/a>Orta statistik az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259si&#8230; Ail\u0259 yenic\u0259 qurulub, cavan ata v\u0259 anadan ibar\u0259t bu ail\u0259d\u0259 k\u00f6rp\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259c\u0259k. S\u0259brsizl\u0259n\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k valideynl\u0259r USM h\u0259kimin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k, g\u0259l\u0259c\u0259k k\u00f6rp\u0259l\u0259rinin cinsiyy\u0259tini \u00f6yr\u0259nirl\u0259r. Bax, el\u0259 buradaca \u0130slam\u0131n t\u0259m\u0259l qanunlar\u0131ndan biri kobudcas\u0131na pozulur. N\u0259 yax\u015f\u0131 ki, o\u011flan olacaq bu k\u00f6rp\u0259, yoxsa mentalitet \u0259siri olan bu ail\u0259 da\u011f\u0131lmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalard\u0131.<!--more--> \u00c7\u00fcnki, h\u0259l\u0259 d\u0259 bizim c\u0259miyy\u0259td\u0259 o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131 d\u00fcnyaya g\u0259tir\u0259n ail\u0259y\u0259 sanki q\u0259hr\u0259man kimi bax\u0131rlar. \u0130nsanlar\u0131m\u0131z unudurlar ki, \u00f6vlad\u0131 b\u0259x\u015f el\u0259y\u0259n Allahd\u0131r v\u0259 bizk\u0259ri d\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259tir\u0259n m\u0259hz qad\u0131nd\u0131r. Amma n\u0259d\u0259ns\u0259, k\u00f6rp\u0259 q\u0131z olanda bir \u00e7oxlar\u0131m\u0131z \u00fcz\u00fcm\u00fcz\u00fc tur\u015fuduruq.<\/div>\n<div><\/div>\n<p><div id=\"_mcePaste\">X\u00fclas\u0259&#8230; art\u0131q \u00f6vlad\u0131m\u0131z\u0131n o\u011flan oldu\u011funa \u0259minik. \u201cM\u00fcs\u0259lman\u0131q\u201d dem\u0259yimiz\u0259 baxmayaraq, i\u00e7imizd\u0259ki maraq bizim dini hissl\u0259rimiz\u0259 qalib g\u0259lir v\u0259 haram buyurulmu\u015f vasit\u0259 il\u0259 u\u015fa\u011f\u0131m\u0131z\u0131n cinsini \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 nail olmu\u015fuq. U\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259lir, do\u011fum evind\u0259ki h\u0259kiml\u0259r\u0259 xalq i\u00e7ind\u0259 \u201cmu\u015ftulluq\u201d adlanan r\u00fc\u015fv\u0259t paylay\u0131r\u0131q, evd\u0259 kef m\u0259clisl\u0259ri qurulur, yenic\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015f k\u00f6rp\u0259nin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na bad\u0259l\u0259r qald\u0131r\u0131l\u0131r, spirtli i\u00e7kil\u0259r q\u0259bul edirik. H\u0259l\u0259 ki, \u0130slama ziddi h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rimizd\u0259 davam edirik&#8230;<\/div>\n<div><\/div>\n<p><div id=\"_mcePaste\">O\u011flan u\u015fa\u011f\u0131n\u0131n s\u00fcnn\u0259t vaxt\u0131 g\u0259lib \u00e7at\u0131r. Bu d\u0259f\u0259 m\u00fcs\u0259lman oldu\u011fumuz yad\u0131m\u0131za d\u00fc\u015f\u00fcr. \u0130slam qayda-qanunu il\u0259 s\u00fcnn\u0259t olunur o\u011flan u\u015fa\u011f\u0131. Bax, el\u0259 buradaca b\u00f6y\u00fck bir pauza g\u00f6t\u00fcrm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. Bu m\u0259qam \u00fcz\u0259rind\u0259 ba\u015f s\u0131nd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015facam. Ham\u0131m\u0131z bilirik ki, \u0130slam dinind\u0259 zor yoxdur, y\u0259ni kim ist\u0259s\u0259, bu dini q\u0259bul ed\u0259 bil\u0259r, kim ist\u0259s\u0259, yox. D\u00fczd\u00fcr, q\u0259dimd\u0259 q\u0131l\u0131nc g\u00fcc\u00fcn\u0259 bu dini bizim babalar\u0131m\u0131za q\u0259bul etdiribl\u0259r. Qoy onun g\u00fcnah\u0131n\u0131 h\u0259min insan\u0131ar da\u015f\u0131snlar. Biz bu g\u00fcnah\u0131 t\u0259krar etm\u0259y\u0259k. Amma n\u0259 yaz\u0131q ki, t\u0259krar edirik. N\u0259dir o t\u0259krar\u00e7\u0131l\u0131q. M\u0259n ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259 bilmir\u0259m ki, n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si olmayan, h\u0259yatda n\u0259yi nec\u0259 etm\u0259yi \u00f6z\u00fc s\u0259rb\u0259st q\u0259rar ver\u0259 bilm\u0259y\u0259n bir k\u00f6rp\u0259 1-2 ya\u015f\u0131nda olark\u0259n qeyri-iradi m\u00fcs\u0259lman elan olunur?! Onu s\u00fcnn\u0259t edirl\u0259r?! B\u0259zil\u0259ri bunun insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn edildiyini b\u0259yan edirl\u0259r, lakin bu m\u0259rasim sa\u011flaml\u0131q ad\u0131yla edilmir ax\u0131?! Deyilir ki, filank\u0259s m\u00fcs\u0259lmand\u0131r, g\u0259r\u0259k s\u00fcnn\u0259t olunsun. N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn biz h\u0259l\u0259 k\u00f6rp\u0259 ik\u0259n kims\u0259ni onun ist\u0259yi v\u0259 arzusu olmadan m\u00fcs\u0259lman edirik?! Bu, birinci ziddiyy\u0259t!<\/div>\n<div><\/div>\n<p><div id=\"_mcePaste\">Dig\u0259r bir m\u0259qam&#8230; K\u00f6rp\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259nd\u0259 onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 evd\u0259 ad\u0259t\u0259n m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitab\u0131 olan Qurani K\u0259rim olur. Bu, \u0259slind\u0259 normal hald\u0131r. \u00c7\u00fcnki, h\u0259min evd\u0259 ya\u015fayan ata v\u0259 ana, baba v\u0259 n\u0259n\u0259 m\u00fcs\u0259lmand\u0131rlarsa, bu Kitab\u0131 evd\u0259 saxlaya bil\u0259rl\u0259r. Lakin u\u015faq ik\u0259n \u00f6vlad\u0131na \u0130slam dinini zorla q\u0259bul etdirm\u0259k, he\u00e7 bir se\u00e7im h\u00fcququ verm\u0259d\u0259n ona yaln\u0131z Quran\u0131 \u00f6yr\u0259tm\u0259k, 5-6 ya\u015flar\u0131ndan onu namaza m\u0259cbur etm\u0259k n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 do\u011frudur ax\u0131?! M\u0259nc\u0259, do\u011fru deyil. Buc\u00fcr hallar \u0130slamda qeyri-s\u0259mimilik v\u0259 fanatizm elementl\u0259rinin \u00e7oxalmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Bel\u0259 ki, balaca u\u015faq ist\u0259di-ist\u0259m\u0259di h\u0259r g\u00fcn evd\u0259 yaln\u0131z Quran\u0131 g\u00f6r\u00fcr, h\u0259r g\u00fcn valideynl\u0259rind\u0259n \u0130slam bar\u0259d\u0259 bilgil\u0259r al\u0131r, h\u0259r g\u00fcn babas\u0131yla m\u0259scid\u0259 gedir v\u0259 bel\u0259likl\u0259, u\u015faqda \u0130slama t\u0259hkim olunma prosesi ba\u015f verir. Bu u\u015faq art\u0131q g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u0130slam dinin\u0259 ibad\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn proqramla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur sanki. Buc\u00fcr b\u00f6y\u00fcy\u0259n u\u015faq g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 \u0130slam dinin\u0259 ibad\u0259t ets\u0259 d\u0259, onda bir-ne\u00e7\u0259 istiqam\u0259td\u0259 bo\u015fluqlar yarana bil\u0259r: Birincisi, bu u\u015faq dini fanatizm\u0259 yuvarlana bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki, o, \u0130slam\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k, qavrayaraq deyil, sad\u0259c\u0259 g\u00f6r\u0259r\u0259k, m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada t\u0259hkim edil\u0259r\u0259k v\u0259 m\u0259cbur olaraq q\u0259bul edib. Onun \u00fc\u00e7\u00fcn Quranda yaz\u0131lanlar h\u00f6kmd\u00fcr, he\u00e7 bir m\u00fczakir\u0259y\u0259 ehtiyac duyulmayan bir \u0259mrdir. D\u00fczd\u00fcr, m\u00fcs\u0259lmanlar dey\u0259c\u0259k ki, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 Quranda yaz\u0131lanlar Allahdan g\u0259l\u0259n h\u00f6kmd\u00fcr v\u0259 biz m\u00fcs\u0259lmanlar t\u0259r\u0259find\u0259n qeyri-\u015f\u0259rtsiz q\u0259bul edilm\u0259lidir. M\u0259n d\u0259 bununla raz\u0131yam, \u00f6z\u00fc d\u0259 sidqi \u00fcr\u0259kl\u0259 raz\u0131yam. Amma m\u0259n ist\u0259rdim ki, m\u00fcs\u0259lman h\u0259min h\u00f6kml\u0259rin m\u0259nas\u0131n\u0131 anlaya-anlaya q\u0259bul etsin. H\u00f6km deyib, g\u00f6z yummas\u0131n bu fikirl\u0259rin mahiyy\u0259tin\u0259. \u00c7\u00fcnki, bu v\u0259rdi\u015f insanlarda, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 cavan n\u0259sild\u0259 fanatizm\u0259 meyll\u0259nm\u0259 hallar\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarda bil\u0259r. Sabah \u201ch\u0259r k\u0259lm\u0259 h\u00f6kmd\u00fcr, \u0259m\u0259l et\u201d dey\u0259n g\u0259ncl\u0259rimiz h\u0259r hans\u0131 separat\u00e7\u0131 v\u0259 ya terror\u00e7u q\u00fcvv\u0259l\u0259rin t\u0259siri alt\u0131na d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr d\u0259. Onun \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k \u0130slam t\u0259hsili alasan, universitet bitir\u0259s\u0259n. M\u0259scidd\u0259, axund yan\u0131nda, molla \u00e7ayxanalar\u0131nda \u0130slam elmin\u0259 yiy\u0259l\u0259nm\u0259k n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 do\u011frudur g\u00f6r\u0259s\u0259n?! T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u0259ks\u0259r terror qrupla\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00fczvl\u0259ri m\u0259hz m\u00fcs\u0259lmanlard\u0131r! Niy\u0259 ax\u0131? Sual olunur. \u018fsla, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yin ki, \u0130slam terroru, zoru t\u0259bli\u011f edir. \u018fstafurullah. Xeyr, bu, bel\u0259 deyil. Sad\u0259c\u0259, \u0130slam dini o d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 inc\u0259 v\u0259 h\u0259ssas bir dindir ki, bu dini ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k v\u0259 d\u0259rind\u0259n anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259r\u0259k onun elmin\u0259 b\u0259l\u0259d olasan, bunun \u00fc\u00e7\u00fcn uzun ill\u0259r \u0130slam t\u0259hsili alasan. Yoxsa, Qurandak\u0131 b\u0259zi gizli elml\u0259rin dediyi fikirl\u0259ri yaln\u0131\u015f t\u0259hrif ed\u0259r v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 yaln\u0131\u015f say\u0131lacaq \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 ba\u015f vurarsan. Sonda is\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya s\u0259ni v\u0259 s\u0259nin qismind\u0259 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 zor, terror dini kimi q\u0259l\u0259m\u0259 ver\u0259r. Halbuki, \u0130slam dini d\u00fcnyada bar\u0131\u015f, s\u00fclh v\u0259 qarda\u015fl\u0131q dinidir. Bu, bel\u0259 olaraq da qalacaq. \u0130n\u015fallah!<\/div>\n<div><\/div>\n<p><div id=\"_mcePaste\">\u0130kinci m\u0259qam ondan ibar\u0259tdir ki, h\u0259min u\u015faqda \u0130slama qar\u015f\u0131 s\u0259mimiyy\u0259t \u0259v\u0259zin\u0259, laqeydlik v\u0259 bigan\u0259lik ba\u015f qald\u0131ra bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki, onu \u0130slama zorla, proqla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hkim edibl\u0259r. O, \u00f6z dinind\u0259n caya bil\u0259r, haram \u0259m\u0259ll\u0259r dal\u0131nca ged\u0259r. Sonda is\u0259 o, \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 m\u0259nsub oldu\u011fu \u0130slam dinin\u0259 l\u0259k\u0259 g\u0259tirmi\u015f olar. K\u0259nardan baxan v\u0259 n\u0259 vaxtsa, \u0130slama g\u0259lm\u0259k ist\u0259y\u0259n s\u0131ravi insanlar da \u0130slam dinini m\u0259hz buc\u00fcr z\u0259nn ed\u0259r v\u0259 ondan \u00fcz d\u00f6nd\u0259r\u0259rl\u0259r. \u00c7\u00fcnki, insan \u0259vv\u0259lc\u0259 g\u00f6z\u00fc il\u0259 g\u00f6r\u00fcr, a\u011fl\u0131 il\u0259 d\u0259rk edir v\u0259 daha sonra \u0130slam\u0131 q\u0259bul edir. U\u015faql\u0131qdan zorla \u0130slama t\u0259hkim edilmi\u015f bir cavan o\u011flan\u0131n \u0259xlaqs\u0131z \u0259m\u0259ll\u0259rini g\u00f6r\u0259n bir \u015f\u0259xs d\u0259 \u0130slama yaln\u0131\u015f qiym\u0259t ver\u0259 bil\u0259r. Ondansa, h\u0259min cavan o\u011flan\u0131n he\u00e7 \u0130slamda olmamas\u0131 daha m\u0259qs\u0259d\u0259u\u011fundur.<\/div>\n<div><\/div>\n<p><div id=\"_mcePaste\">Amma bu, o dem\u0259k deyil ki, ail\u0259d\u0259 u\u015faqlar\u0131m\u0131za \u0130slam\u0131 t\u0259bli\u011f etm\u0259y\u0259k. Xeyr. M\u0259n d\u0259 q\u0259bul edir\u0259m ki, \u0130slam d\u00fcnyada \u0259n m\u00f6t\u0259b\u0259r bir dindir v\u0259 h\u0259yat\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 Allah\u0131 sev\u0259n h\u0259r bir k\u0259s m\u0259hz \u0130slamda olmal\u0131d\u0131r. Amma a\u011f\u0131lla, ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k v\u0259 elmi \u015f\u0259kild\u0259.<\/div>\n<div><\/div>\n<p><div id=\"_mcePaste\">M\u0259n bunun formulunu buc\u00fcr g\u00f6r\u00fcr\u0259m. H\u0259r hans\u0131 bir m\u00fcs\u0259lman ail\u0259sind\u0259 k\u00f6rp\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259rk\u0259n ona he\u00e7 bir c\u0259hdl\u0259 dini t\u0259hsil v\u0259 bilgi verilm\u0259m\u0259lidir. Onu sad\u0259c\u0259 olaraq, n\u00fcmun\u0259vi, sad\u0259, m\u0259d\u0259ni v\u0259 savadl\u0131 bir v\u0259t\u0259nda\u015f kimi yeti\u015fdirm\u0259k h\u0259r bir valideynin \u00fcmd\u0259 vazif\u0259si olmal\u0131d\u0131r. H\u0259min g\u0259nc 18 ya\u015f\u0131na \u00e7atd\u0131qda, onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259rait yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, o, \u0130slam, Xristian, Y\u0259hudi, Buddizm v\u0259 h\u0259tta m\u0259n dey\u0259rdim ki, ateizml\u0259 d\u0259 yax\u0131ndan maraqlans\u0131n. B\u00fct\u00fcn bu dinl\u0259rin v\u0259 idelogiyalar\u0131n kitabalr\u0131n\u0131 oxusun. Onlar aras\u0131nda m\u00fcqayis\u0259l\u0259r apars\u0131n. Bir m\u00fcst\u0259qil insan kimi s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259rar versin hans\u0131 kitab\u0131 daha \u00fcst\u00fcn tutdu\u011funu, hans\u0131 dini daha b\u0259\u015f\u0259ri v\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s hesab etdiyini. Ona he\u00e7 bir k\u0259nar m\u00fcdaxil\u0259 edilm\u0259m\u0259lidir. Lakin s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259rar \u00e7\u0131xarmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onun kifay\u0259t q\u0259d\u0259r savadl\u0131 v\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc olmas\u0131 z\u0259ruridir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 yuxar\u0131da qeyd etdim ki, valideynl\u0259rin v\u0259zif\u0259si \u00f6vladlar\u0131na din bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verm\u0259kd\u0259ns\u0259, d\u00fcny\u0259vi elml\u0259r, ali t\u0259hsil, m\u0259d\u0259niyy\u0259t b\u0259x\u015f el\u0259m\u0259l\u0259ri daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. \u00c7\u00fcnki, bu d\u0259y\u0259rl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan h\u0259r bir k\u0259s h\u0259min m\u00fcq\u0259dd\u0259s kitablar\u0131n ham\u0131s\u0131n\u0131 oxuduqdan sonra m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 do\u011fru se\u00e7im ed\u0259 bil\u0259c\u0259k. Bundan sonra \u00f6z\u00fc q\u0259rar versin hans\u0131 din\u0259 ibad\u0259t etm\u0259yi. Amma bir \u015feyi n\u0259z\u0259rd\u0259n qa\u00e7\u0131rmay\u0131n ki, hans\u0131 dini q\u0259bul ed\u0259c\u0259yind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, h\u0259min \u015f\u0259xs \u00f6z dinin\u0259, \u00f6z \u0259qid\u0259sin\u0259 sadiq biri olacaq, etdiyi \u0259m\u0259ll\u0259ri ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k ed\u0259c\u0259k. Sabah h\u0259r hans\u0131 \u0259m\u0259lind\u0259n pe\u015fam olanda da, bunu qavrayaraq q\u0259bul ed\u0259c\u0259k. Yoxsa, h\u0259r hans\u0131 \u0259m\u0259lind\u0259n depressiyaya d\u00fc\u015f\u00fcb \u00f6z\u00fcn\u00fc intihara v\u0259 dig\u0259r aciz \u0259m\u0259ll\u0259r\u0259 \u0259l atmayacaq. M\u0259nc\u0259 zorla \u0130slam dinind\u0259 olub h\u0259min din\u0259 zidd h\u0259yat t\u0259rzi ke\u00e7irm\u0259kd\u0259ns\u0259, s\u0259mimi olaraq, xristian v\u0259 ya buddizmd\u0259 olub \u0130slam dinin\u0259 v\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlara h\u00f6rm\u0259t etm\u0259k daha m\u00fcq\u0259dd\u0259s bir \u0259m\u0259ldir. Amma n\u0259 yax\u015f\u0131 olar ki, h\u0259min g\u0259nc sonunda \u0130slam dinin\u0259 g\u0259lsin. \u00c7\u00fcnki, b\u00fct\u00fcn m\u00fcqayis\u0259l\u0259r d\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, d\u00fcnyada \u0259n m\u00fcq\u0259dd\u0259s, \u0259n saf v\u0259 s\u00fclhsev\u0259r din m\u0259hz \u0130slamd\u0131r. Lakin \u0130slam o vaxt ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr ki, o vaxt \u00fcr\u0259kl\u0259r\u0259 m\u0259lh\u0259m olur ki, onun safl\u0131\u011f\u0131n\u0131, m\u00fcq\u0259dd\u0259sliyini \u00f6z\u00fcn d\u0259rk ed\u0259s\u0259n v\u0259 bu n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259l\u0259s\u0259n. T\u0259bli\u011fata uyub kor-koran\u0259 bu n\u0259tic\u0259ni qanun kimi q\u0259bul etm\u0259k sonda h\u0259min \u015f\u0259xsin \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131r f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259d\u0259 bil\u0259r. \u00c7\u00fcnki, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131na \u00e7oxlu insan say\u0131 deyil, onu sev\u0259n, d\u0259rk ed\u0259n, onun hikm\u0259tini qavrayaraq q\u0259bul ed\u0259n s\u0259mimi insanlar laz\u0131md\u0131r.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<p>\n<div id=\"_mcePaste\"><strong>F\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru \u018fhm\u0259d \u015eahidov<\/strong><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Orta statistik az\u0259rbaycanl\u0131 ail\u0259si&#8230; Ail\u0259 yenic\u0259 qurulub, cavan ata v\u0259 anadan ibar\u0259t bu ail\u0259d\u0259 k\u00f6rp\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259c\u0259k. S\u0259brsizl\u0259n\u0259n g\u0259l\u0259c\u0259k valideynl\u0259r USM h\u0259kimin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k, g\u0259l\u0259c\u0259k k\u00f6rp\u0259l\u0259rinin cinsiyy\u0259tini \u00f6yr\u0259nirl\u0259r. Bax, el\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[90,5],"tags":[],"class_list":["post-1586","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-mullif-yazilari","category-article"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1586","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1586"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1586\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12621,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1586\/revisions\/12621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}