{"id":1222,"date":"2010-03-28T04:07:37","date_gmt":"2010-03-28T00:07:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=1222"},"modified":"2010-03-28T04:09:09","modified_gmt":"2010-03-28T00:09:09","slug":"uluslararasi-ilisgiler-balkanlar-ve-turkiyenin-yaklasimi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.shahidov.com\/?p=1222","title":{"rendered":"ULUSLARARASI \u0130L\u0130\u015eG\u0130LER, BALKANLAR VE T\u00dcRK\u0130YEN\u0130N YAKLA\u015eIMI"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n g\u00fcneydo\u011fusunu olu\u015fturan topraklara Balkanlar ya da Balkan Yar\u0131madas\u0131 denir. Bu b\u00f6lge Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n en yoksul ve geri kalm\u0131\u015f yerlerinden birisidir. Bu sebepten g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sanki k\u0131ta Avrupas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir yer olarak alg\u0131lanmaktad\u0131r. Balkanlar, ad\u0131n\u0131 b\u00f6lgede bulunan Balkan da\u011flar\u0131ndan al\u0131r. Balkan ad\u0131, 19. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131ndan beri kullan\u0131lagelmekte ve \u201cs\u0131k ormanlarla kapl\u0131 s\u0131rada\u011f ya da \u00e7al\u0131l\u0131klarla kapl\u0131 engebeli arazi\u201d anlamlar\u0131na gelmektedir. Balkanlar, ayn\u0131 zamanda G\u00fcneydo\u011fu Avrupa olarak da adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n

Yar\u0131madan\u0131n do\u011fusunda Adalar (Ege) Denizi, Marmara Denizi, Karadeniz, g\u00fcneyinde Akdeniz ve bat\u0131s\u0131nda Adriyatik Denizi vard\u0131r. Kuzeyden Tuna nehri ve onun kolu olan Sava \u0131rma\u011f\u0131 esas al\u0131nmaktad\u0131r. Osmanl\u0131 d\u00f6nemi s\u0131n\u0131rlama ise Avrupa\u2019daki H\u0131ristiyan d\u00fcnyas\u0131 ile \u00e7izilen s\u0131n\u0131rd\u0131r ki bu da 1 milyon km2 yi bulmaktad\u0131r. Balkan ad\u0131n\u0131n T\u00fcrk\u00e7e bir kelime oldu\u011fu ve bu ad\u0131n T\u00fcrkler taraf\u0131ndan verildi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutulursa, son g\u00f6r\u00fc\u015f en ge\u00e7erli bir ayr\u0131m olarak kabul edilir.<\/p>\n

Balkan yar\u0131madas\u0131n\u0131n dikkat \u00e7ekici ilk \u00f6zelli\u011fi, da\u011fl\u0131k olu\u015fudur. Balkan yar\u0131madas\u0131n\u0131n hemen her yerinde da\u011flara rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Dinar da\u011flar\u0131, Karpatlar, Balkanblar ve Rodoplar olmak \u00fczere d\u00f6rt ana da\u011f k\u00fctlesinde bahsetmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Avrupa’n\u0131n be\u015f b\u00fcy\u00fck yar\u0131madas\u0131ndan bir olan Balkanlar; Avrupa, Akdeniz ve Ortado\u011fu siyasetinde etkin olma imkan\u0131 sa\u011flayan, Avrupa’n\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerine ge\u00e7it imkan\u0131 tan\u0131yan, Asya k\u0131tas\u0131n\u0131n biti\u015fi\u011finde ve Afrika k\u0131tas\u0131na da yak\u0131n olan jeopolitik konumu nedeniyle b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerin rekabet ve m\u00fccadele alan\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n

1361 y\u0131l\u0131nda Edirne’nin al\u0131nmas\u0131yla 14. yy. ‘dan 20. yy.’a kadar – neredeyse 600 y\u0131l Osmanl\u0131 hakimiyetinde kalan bu b\u00f6lge, 1912-13 Balkan Sava\u015flar\u0131 ile Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu’nun \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnde son a\u015fama olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, I. ve II. D\u00fcnya Sava\u015flar\u0131’na da sahne olmu\u015ftur.<\/p>\n

Balkanlar g\u00fcneybat\u0131da Adriyatik Denizi, g\u00fcneyde Akdeniz, g\u00fcneydo\u011fuda Marmara ve Karadeniz ile \u00e7evrili bir yar\u0131madad\u0131r. Co\u011frafyan\u0131n ad\u0131n\u0131 olu\u015fturan “Balkan” kelimesi T\u00fcrk\u00e7e olup “sarp ve ormanl\u0131k s\u0131rada\u011f; sazl\u0131k” anlam\u0131na gelmektedir. B\u00f6lgede ba\u015fl\u0131ca be\u015f etnik grup bulunmaktad\u0131r: Arnavutluk, Yunanl\u0131lar, Bulgarlar, Slavlar (S\u0131rp, H\u0131rvat, Sloven ve Karada\u011f) ve T\u00fcrkler.<\/p>\n

Tarihsel arka plana bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kitlesel sava\u015fa giden fitilin ate\u015flendi\u011fi yer olarak Balkanlar\u0131 g\u00f6rmekteyiz. 1914’te ba\u015flayan I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131, 1919\u2019da Avusturya ile Saint German, Almanya ile Versay, Bu\u015fgaristan ile Neuilly, Macaristan ile Trianon Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n imzalanmas\u0131 ile sona ermi\u015ftir. Osmanl\u0131 ile de Sevr Antla\u015fmas\u0131 imzalanmak istenmi\u015f ancak Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131’n\u0131n kazan\u0131lmas\u0131 ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti’nin kurulmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan 24 Temmuz 1923’te Lozan Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n imzalanmas\u0131 ile sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Sava\u015f sonunda \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck imparatorluk (Avusturya-Macaristan, \u00c7arl\u0131k Rusyas\u0131 ve Osmanl\u0131 Devleti) d\u00fcnya sahnesinden \u00e7ekilmi\u015f yerini yeni kurulan devletler alm\u0131\u015ft\u0131r: Romanya, Yugoslavya, Arnavutluk, Yunanistan, Bulgaristan ve T\u00fcrkiye gibi…<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin Balkan meselelerine kar\u015f\u0131 tutumu Osmanl\u0131 miras\u0131 alg\u0131s\u0131na dayanarak \u015fekillenmi\u015ftir. Balkan topraklar\u0131nda ya\u015fayan T\u00fcrklerin varl\u0131\u011f\u0131 ile birlikte kom\u015fu \u00fclkelerle sorun ya\u015famama olarak \u015fekillenen d\u0131\u015f politika perspektifi, T\u00fcrkiye’nin Balkan sorunlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda aktif rol \u00fcstlenmesini de beraberinde getirmi\u015ftir.<\/p>\n

Ortak tarih bilincinin yaratt\u0131\u011f\u0131 alg\u0131, T\u00fck toplumunda da kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015f ve kamuoyu gerek Bosna-Hersek gerekse Kosova’da ya\u015fanan krizler kar\u015f\u0131s\u0131nda duyars\u0131z kalmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye’nin ya\u015fanan krizler kar\u015f\u0131s\u0131nda tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tav\u0131r, kuvvet kullanmak yerine diplomatik a\u00e7\u0131dan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne katk\u0131da bulunmak olmu\u015ftur. Bosna-Hersek Sava\u015f\u0131’na T\u00fcrk kamuoyu ve karar al\u0131c\u0131lar, yo\u011fun ilgi g\u00f6stermi\u015f; T\u00fcrkiye Cumhuriyeti sava\u015f\u0131n sona ermesi hususunda aktif bir d\u0131\u015f politika izlenmi\u015ftir. BM Antla\u015fmas\u0131’n\u0131n 51. maddesi \u00e7er\u00e7evesinde Bosna-Hersek’e “me\u015fru m\u00fcdafaa hakk\u0131” tan\u0131yan bir tasar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131ndan BM kapsam\u0131nda asker g\u00f6nderecek \u00fclkeler listesine eklenmesine kadar pek \u00e7ok giri\u015fimde bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n

Kosova krizinde ise sorunun Yugoslavya’n\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7\u00f6z\u00fclmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcrken; daha sonralar\u0131 \u015fiddetin boyut de\u011fi\u015ftirmesi ile Kosoval\u0131 Arnavutlarla paralel bir \u00e7izgi izlenmi\u015ftir. T\u00fcrkiye, Kosova’ya m\u00fcdahale ama\u00e7l\u0131 giden NATO u\u00e7aklar\u0131na hava alanlar\u0131n\u0131n kulland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra KFOR’ a bin ki\u015filik bir birlikle katk\u0131da bulunmu\u015ftur.<\/p>\n

Genel olarak T\u00fcrkiye’ nin Balkan politikas\u0131ndaki e\u011filimleri Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler ile ortak bir tutum \u00e7er\u00e7evesinde hareket etme, Balkanlardaki m\u00fcttefikleri ile T\u00fcrk kamuoyunun beklentileri kar\u015f\u0131s\u0131nda bir orta yol bulma \u00e7abas\u0131 i\u00e7inde olma \u015feklinde \u00f6zetlenebilir.<\/p>\n

Son y\u0131llarda Balkanlar’da baz\u0131 \u00fclkelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve y\u00f6netim \u015fekilleri de\u011fi\u015fmi\u015f, yeni anla\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015f, yeni stratejik-ekonomik ortakl\u0131klar kurulmu\u015ftur. Bu \u00f6nemli de\u011fi\u015fimler, Balkan \u00fclkelerinde ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk az\u0131nl\u0131klar\u0131 derinden etkilemi\u015f, kimi \u00fclkelerde bu halklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f, onlar\u0131 korkun\u00e7 “etnik temizlik” giri\u015fimlerinin hedefi haline getirmi\u015ftir. Bosna-Hersekli M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ve Kosoval\u0131 Arnavutlar\u0131n maruz kald\u0131klar\u0131 radikal S\u0131rp sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131, bu trajedilerin en b\u00fcy\u00fck iki \u00f6rne\u011fidir.<\/p>\n

Son d\u00f6nemde meydana gelen de\u011fi\u015fimlerin \u00f6nemli bir yans\u0131mas\u0131 olarak, T\u00fcrkiye’nin, Balkan \u00fclkeleriyle ili\u015fkilerinin geleneksel yap\u0131s\u0131 da de\u011fi\u015fime u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00fclkelerin son y\u0131llarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 de\u011fi\u015fimi ve M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk az\u0131nl\u0131klar\u0131n durumunu yak\u0131ndan incelemek, konuyu daha iyi kavramam\u0131za imkan verecektir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye, kanl\u0131 sava\u015f\u0131n ard\u0131ndan par\u00e7alanm\u0131\u015f Yugoslavya topraklar\u0131nda, yeniden bar\u0131\u015f ve huzurun hakim olmas\u0131n\u0131 dilemektedir. B\u00f6lgede ya\u015fayan toplumlar aras\u0131nda birtak\u0131m gerginlikler hissedilse de, hem d\u0131\u015f bask\u0131lar, hem bilin\u00e7li ki\u015filerin i\u015f ba\u015f\u0131nda olmas\u0131, hem de ya\u015fanan felaketten al\u0131nan dersler, bu gerginli\u011fin \u00f6n plana \u00e7\u0131kmas\u0131na engel olmaktad\u0131r. \u00d6zellikle bu yeni cumhuriyetlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n yak\u0131n gelecekte AB’ye kat\u0131lacak olmalar\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7ili\u011fi ve d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131 ikinci plana itmektedir. B\u00fct\u00fcn bu olumlu \u015fartlara ra\u011fmen b\u00f6lgenin bir barut f\u0131\u00e7\u0131s\u0131na d\u00f6nmesi o kadar uzak bir ihtimal de\u011fildir. T\u00fcrkiye’nin bu tehlikeye kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli olarak gerginlikleri yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 bir politika izlemeye devam etmesi, \u00e7ok isabetli olacakt\u0131r.<\/p>\n

Kosova’da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk n\u00fcfus, Osmanl\u0131’n\u0131n b\u00f6lgeden \u00e7ekilmesinin ard\u0131ndan yaln\u0131z ve korumas\u0131z kalm\u0131\u015ft\u0131r. Balkan Sava\u015flar\u0131, I. ve II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131, kom\u00fcnist y\u00f6netim, Yugoslav i\u00e7 sava\u015f\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck felaketler atlatan dinda\u015f ve soyda\u015flar\u0131m\u0131z, bug\u00fcne kadar t\u00fcm g\u00fc\u00e7leriyle hayatta kalmay\u0131 ve bulunduklar\u0131 b\u00f6lgenin politik, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel hayat\u0131nda etkili olmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Sava\u015f sonras\u0131 d\u00f6nemde, \u00f6zellikle de Milosevi\u00e7’in devrilmesiyle, T\u00fcrkiye’nin S\u0131rbistan’la ili\u015fkilerinde geli\u015fmeler olmu\u015f, yeni h\u00fck\u00fcmetle birlikte kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerde \u00e7e\u015fitli ilerlemeler sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Yugoslavya Federal Cumhuriyeti’ni olu\u015fturan S\u0131rbistan ve Karada\u011f Cumhuriyetlerinin, e\u015fit iki \u00fcye devlet olarak ortakl\u0131k temelinde yeni bir yap\u0131 ve yeni bir birlik olu\u015fturma s\u00fcreci, 14 Mart 2002 tarihinde Belgrad’da imzalanan anla\u015fma uyar\u0131nca ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yugoslavya Federal Cumhuriyeti, Federal Parlamento’da 4 \u015eubat 2003 tarihinde kabul edilen Anayasal \u015eart \u00e7er\u00e7evesinde “S\u0131rbistan ve Karada\u011f” ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f ve e\u015fit iki \u00fcye devletin ortakl\u0131\u011f\u0131na dayanan bir devlet birli\u011fi kurarak yeniden yap\u0131lanma s\u00fcrecine girmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu pozitif geli\u015fme, b\u00f6lgenin bar\u0131\u015f\u0131na da b\u00fcy\u00fck bir katk\u0131da bulunmu\u015ftur. T\u00fcrkiye, Balkanlar’da \u00f6nemli bir unsur olan S\u0131rbistan’la olan sorunlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 halletmi\u015f, geri kalan sorunlar ise m\u00fczakereler yoluyla \u00e7\u00f6z\u00fcm a\u015famas\u0131na girmi\u015ftir. \u00d6zellikle b\u00f6lgede ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk n\u00fcfusun sorunlar\u0131yla ilgili olarak T\u00fcrkiye’nin yapt\u0131\u011f\u0131 giri\u015fimler ba\u015far\u0131yla sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r. Bundan sonraki d\u00f6nemde de, T\u00fcrkiye’nin S\u0131rbistan ve Karada\u011f ile olan ili\u015fkilerini g\u00fc\u00e7lendirmesi hem Balkanlar’da huzur ve g\u00fcven ortam\u0131n\u0131n do\u011fmas\u0131na katk\u0131da bulunacak hem de M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk n\u00fcfusun haklar\u0131n\u0131n savunulmas\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir imkan elde edilecektir.<\/p>\n

Kosova konusunda T\u00fcrkiye, Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u00fcvenlik Konseyi’nin 1244 say\u0131l\u0131 karar\u0131n\u0131n eksiksiz uygulanmas\u0131na destek vermekte, KFOR, UNMIK ve AG\u0130T Misyonu’na asker, polis ve uzmanlar sa\u011flayarak Kosova’n\u0131n g\u00fcvenlik ve istikrar\u0131na katk\u0131da bulunmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye, b\u00f6lgeyle y\u00fczy\u0131llard\u0131r s\u00fcregelen tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Kosova ile ilgili geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip etmektedir. M\u00fcsl\u00fcman Arnavutlar\u0131n ve T\u00fcrk az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n, kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na ve Kosova’n\u0131n siyasi ve idari yap\u0131lar\u0131nda adil ve hak\u00e7a temsiline b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verilmektedir. Kosova’da ya\u015fayan ve T\u00fcrkiye’de \u00e7ok say\u0131da akrabas\u0131 olan T\u00fcrkler, bir yandan politik ve ekonomik, di\u011fer yandan da sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyetlerini art\u0131rarak S\u0131rbistan ve b\u00f6lge \u00fclkeleriyle T\u00fcrkiye aras\u0131nda bir dostluk k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olu\u015fturmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin g\u00f6z\u00fc Kosova’da olmal\u0131, b\u00f6lgedeki T\u00fcrkler’in bu y\u00f6ndeki t\u00fcm faaliyetleri dostluk ve iyi kom\u015fuluk kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde desteklenmelidir. Kosova’da ya\u015fayan T\u00fcrkler’in en b\u00fcy\u00fck sorunlar\u0131ndan biri ise i\u015fsizliktir. T\u00fcrk i\u015f adamlar\u0131 bu b\u00f6lgeye yat\u0131r\u0131m yapmal\u0131, b\u00f6lgede bir Konsolosluk ve T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Merkezi a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kosova’da ya\u015fayan halk\u0131n % 90’\u0131 M\u00fcsl\u00fcmand\u0131r. Ancak halk\u0131n \u00f6zellikle de \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturan Arnavut M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n aras\u0131nda \u0130slam bilgisi ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc daha da geli\u015ftirilmelidir. \u0130slam ahlak\u0131n\u0131n en g\u00fczel \u015fekilde anlat\u0131lmas\u0131 ve yay\u0131lmas\u0131, Kosova’da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman Arnavut ve T\u00fcrkleri birle\u015ftiren \u00f6nemli bir unsur olacakt\u0131r.<\/p>\n

Balkan Yar\u0131madas\u0131\u2019nda 90\u2019lar boyunca ya\u015fananlar bir ger\u00e7e\u011fin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi. K\u00fcreselle\u015fme tarih boyunca her zaman oldu\u011fu gibi, yine ak\u0131lc\u0131l\u0131ktan uzakla\u015fmay\u0131 te\u015fvik ederken, dini, mili ve etnik kimliklerin k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lmas\u0131na ve ayn\u0131 zamanda farkl\u0131l\u0131klar\u0131n derinle\u015fmesine yol a\u00e7\u0131yor. Ayr\u0131ca d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yar\u0131s\u0131 di\u011fer yar\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeyen istikrar i\u00e7inde ya\u015fayamayaca\u011f\u0131 gibi, d\u00fcnya devletlerinin samimiyetleri de k\u00fcreselle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerinde etnik gerginlikler kar\u015f\u0131s\u0131nda benimsedikleri tutum ile netlik kazan\u0131yor.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz konjonkt\u00fcr\u00fcnde hemen her alanda uzun y\u0131llard\u0131r devam edegelen hareketlili\u011fin de bir neticesi olarak Balkan toplumlar\u0131 siyasi, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel alanda sorunlar ya\u015famakta; hem b\u00f6lge i\u00e7erisinde hem de T\u00fcrkiye ve \u0130slam \u00fclkeleri ile irtibatlar\u0131n\u0131n yeterli d\u00fczeyde olmamas\u0131 bu sorunlar\u0131 peki\u015ftirmektedir.<\/p>\n

Uluslararas\u0131 adalet mekanizmalar\u0131 Balkanlardaki hak ihlallerini engelleme noktas\u0131nda \u00fczerine d\u00fc\u015fen g\u00f6revi yerine getirememi\u015ftir. Olas\u0131 yeni hak ihlallerinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ve b\u00f6lgede bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir ortam\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in daha etkili politikalar izlenmesi gerekmektedir.<\/p>\n

Balkan \u00fclkelerindeki az\u0131nl\u0131klar\u0131n hak ve h\u00fcrriyetleri meselesi g\u00fcndeme getirilmeli, bu anlamda \u00f6zel bir \u201cBalkan Hukuk Platformu\u201d olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Balkan \u00fclkelerinde imar edilen binlerce vak\u0131f eseri Osmanl\u0131 y\u00f6netimi sonras\u0131nda planl\u0131 bir \u015fekilde yok edilmi\u015ftir. Ayakta kalan pek az\u0131 da asli vazifeleri d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lmakta ya da ilgisizlik nedeniyle yok olmaktad\u0131r. Bu k\u0131ymetli eserlerin b\u00f6lgedeki M\u00fcsl\u00fcman topluluklara iadeleri, imar ve ihyalar\u0131 sa\u011flanmal\u0131; her bir co\u011frafyayla ilgili hukuki s\u00fcre\u00e7ler ba\u015flat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu konuda Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve \u0130K\u00d6 inisiyatif almal\u0131d\u0131r. \u00c7ok yak\u0131n bir gelecekte Balkanlardaki vak\u0131f eserlerinin ele al\u0131naca\u011f\u0131 ilmi bir toplant\u0131 d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n

Balkanlarda \u00f6zellikle son 130 senedir \u00e7o\u011fu zaman a\u00e7\u0131ktan devam edegelen bask\u0131c\u0131 ve yok sayan uygulamalar sonucunda M\u00fcsl\u00fcman toplumlar ait olduklar\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ve ahlaki de\u011ferleri ya\u015fama hakk\u0131ndan yoksun b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ve de\u011ferleri gelecek nesillere aktaramam\u0131\u015ft\u0131r. Balkan toplumlar\u0131 etkili sosyal geli\u015fim projeleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya olduklar\u0131 k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi dejenerasyonla m\u00fccadelede yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Balkan \u00fclkeleri \u00e7ok say\u0131da etnik, dini ve k\u00fclt\u00fcrel toplulu\u011fa ev sahipli\u011fi yapmaktad\u0131r. Bu topluluklar\u0131n bar\u0131\u015f i\u00e7erisinde bir arada ya\u015fayabilmeleri i\u00e7in ortak paydalar \u00fczerinde durulmal\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcman halklar aras\u0131nda anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n giderilmesi i\u00e7in de \u201c\u0130sti\u015fare Kurulu\u201d ihdas edilmelidir.<\/p>\n

Balkanlarda kimlik ve de\u011ferlerin in\u015fas\u0131nda mevcut yanl\u0131 tarih aktar\u0131m\u0131 etkili olmaktad\u0131r. Oysa ki Balkan tarihinin Osmanl\u0131 tarihinden ayr\u0131 tutularak anla\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Balkan halklar\u0131 aras\u0131nda ortak bir dil ve aidiyet duygusu olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r. Tarih yaz\u0131m\u0131 yoluyla ortak tarihi haf\u0131zan\u0131n diriltilmesi ve yabanc\u0131la\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi elzemdir.<\/p>\n

Balkan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na hizmet verecek diyanet m\u00fcesseselerinin geli\u015ftirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye Diyaneti`nin tecr\u00fcbesinden yararlan\u0131lmal\u0131, s\u00fcreli toplant\u0131lar ve s\u00fcrekli bir ileti\u015fimle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisine girilmelidir. M\u00fcsl\u00fcman halklar\u0131 temsil eden dini liderler, belli bir liyakatte olmal\u0131d\u0131r. Bu ki\u015filer, Balkan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131 temsil eden ehliyet sahibi dini kurumlar\u0131n m\u00fczakereleri ile belirlenmelidir.<\/p>\n

Balkan \u00fclkelerinin T\u00fcrkiye ve \u0130slam \u00fclkeleri ile i\u015fbirli\u011fi artt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130slam \u00fclkelerinde periyodik toplant\u0131lar icra edilmeli, T\u00fcrkiye ve \u0130K\u00d6 bu konuda \u00f6nc\u00fc bir vazife g\u00f6rmelidir.<\/p>\n

\u0130\u015fbirli\u011fi ve ortak \u00e7al\u0131\u015fma merkezli ve STK esasl\u0131 bir \u201cBalkan Forumu\u201d olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015f adamlar\u0131n\u0131n bir araya gelebilece\u011fi ortak platformlar yoluyla Balkan \u00fclkeleri ile T\u00fcrkiye ve \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 aras\u0131nda ekonomik i\u015fbirli\u011fi artt\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Balkan gen\u00e7li\u011fi aile yap\u0131s\u0131ndaki zay\u0131fl\u0131k, kimlik bunal\u0131m\u0131, misyoner \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 vb. sebepler sonucunda uyu\u015fturucu, alkolizm gibi zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar edinmekte, fuhu\u015f bata\u011f\u0131na s\u00fcr\u00fcklenmekte, dini ve milli kimliklerini h\u0131zla kaybetmektedirler. Bu durumun sebeplerine odaklan\u0131larak gen\u00e7lere y\u00f6nelik m\u00fcesseseler olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Gelecek nesillerin yeti\u015ftirilmesinde \u00f6nemli rol\u00fc olan han\u0131mlara y\u00f6nelik faaliyet g\u00f6steren sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 desteklenmelidir.<\/p>\n

B\u00f6lgede ilahiyat fak\u00fclteleri ve \u0130slam enstit\u00fcleri a\u00e7\u0131lmal\u0131, ortak ara\u015ft\u0131rma m\u00fcesseseleri kurulmal\u0131, \u00f6\u011frenci de\u011fi\u015fim programlar\u0131 tesis edilmeli, gen\u00e7leri bulu\u015fturabilecek uluslararas\u0131 toplant\u0131lar d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n

B\u00f6lgenin k\u00fclt\u00fcrel dokusuna uygun yay\u0131n yapacak kitle ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 artt\u0131r\u0131larak, radyo, televizyon, dergi, kitap, gazete vb. ne\u015friyat desteklenmeli ve ilgili alanlarda terc\u00fcme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00f6lgedeki t\u00fcm geli\u015fmeleri g\u00fcn g\u00fcn takip edecek bir \u201cBalkan Takip Kurulu\u201d olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Balkan halklar\u0131 misyonerlerin b\u00f6lgeyi yeniden Hristiyanla\u015ft\u0131rma projelerinin hedefindedir. Yerli STK`lar misyonerlik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kar\u015f\u0131 desteklenmeli, bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar yap\u0131lmal\u0131; sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131 ve di\u011fer ilgili kurumlar\u0131 konu ile ilgili olarak y\u00f6nlendirecek M\u00fcsl\u00fcman entelekt\u00fcellerden bir heyet olu\u015fturulmal\u0131; akademisyenleri, e\u011fitimcileri, sivil toplum temsilcilerini bir araya getirecek bir sekreterya kurulmal\u0131; M\u00fcsl\u00fcman m\u00fctefekkirler, \u015fairler, sanat\u00e7\u0131lar ve siyaset\u00e7iler desteklenmelidir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin Balkan Sorunlar\u0131na Yakla\u015f\u0131m\u0131<\/strong><\/p>\n

Balkanlar\u2019daki geli\u015fmelerde s\u00f6z sahibi olmak ve b\u00f6lgedeki T\u00fcrklerin koruyucusu olarak kabul edilmek.<\/p>\n

Tarihsel Osmanl\u0131 miras\u0131 alg\u0131s\u0131: Balkanlardaki T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusla ilgilenme zorunlulu\u011fu.<\/p>\n

Balkan krizleri s\u00fcresince T\u00fcrk kamuoyunun artan ilgisi.<\/p>\n

Kuvvet kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131nma, ancak diplomatik a\u00e7\u0131dan \u201caktif politika\u201d izleme.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin Balkan Krizleri Kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Tutumu<\/strong><\/p>\n

Bosna Krizi:<\/strong> Diplomatik a\u00e7\u0131dan aktif politika izledi. Bosna\u2019ya \u201cme\u015fru m\u00fcdafaa hakk\u0131\u201d tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in tasar\u0131 haz\u0131rlad\u0131. Silah ambargosunun taraflara e\u015fit uygulanmas\u0131n\u0131 savundu. BM taraf\u0131ndan asker g\u00f6nderilecek \u00fclkeler listesine eklendi. Cumhurba\u015fkan\u0131 \u00d6zal\u2019\u0131n, Bosna Mitingi ve Bosna-Hersek ziyareti.<\/p>\n

Kosova Krizi:<\/strong> \u00d6nceleri Yugoslavya\u2019n\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunurken, artan \u015fiddet kar\u015f\u0131s\u0131nda Kosoval\u0131 Arnavutlar lehine tav\u0131r ald\u0131.<\/p>\n

-Yugoslavya\u2019ya sert \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131ndan yana olan ABD ile ayn\u0131 do\u011frultudayd\u0131.<\/p>\n

-Bal\u0131kesir ve Band\u0131rma havaalanlar\u0131 NATO sava\u015f u\u00e7aklar\u0131na a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n

-1000 ki\u015filik bir birlik ile KFOR\u2019 a kat\u0131ld\u0131.<\/p>\n

-Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ilan\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Kosova\u2019y\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n

Dr. Ahmet \u015eahidov<\/strong><\/div>\n
Rusya Cumhurba\u015fkan\u0131 yan\u0131nda Devlet Kullu\u011fu Akademisi \u2013 Hukuk B\u00f6l\u00fcm\u00fc<\/strong><\/div>\n

\n<\/strong><\/div>\n
*** Bu bildiri 30 May\u0131s – 06 Haziran 2010 tarihlerinde Kosovan\u0131n Prizren \u015fehrinde ke\u00e7irilecek “2. Uluslararas\u0131 Balkanlarda Sosyal Bilimler Kongresi”nde sunulmak i\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/div>\n
\"\"<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n g\u00fcneydo\u011fusunu olu\u015fturan topraklara Balkanlar ya da Balkan Yar\u0131madas\u0131 denir. Bu b\u00f6lge Avrupa k\u0131tas\u0131n\u0131n en yoksul ve geri kalm\u0131\u015f yerlerinden birisidir. Bu sebepten g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sanki k\u0131ta Avrupas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir… <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1224,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-1222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-elmi-mqallr"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.shahidov.com\/wp-content\/uploads\/kosovo_kongre.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1222"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1222\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.shahidov.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}