Açığı sonuncu dəfə  şeir dinləyib kövrəlməyim yadıma gəlmir. Əksinə, hansısa şeiri dinləyib əsəbiləşməyimi, aqeressivləşməyimi çox xatırlayıram. Əgər dinlədiklərimə də şeir demək mümkündürsə… Özünü şair adlandıran kimsələrin insanın tükünü belə tərpətməyən, daş ürəyi biraz da daşlaşdıran, codlaşdıran, sadəcə qafiyə yığınından ibarət misraları eşidəndə ürəyimdən həmin şairə ünvanlanan bir sual keçib: «Mən yazmıram, ölürəm, sən niyə özünə zülm edib, Moşu kimi xoşbəxtliyə qafiyə axtarırsan»? Xüsusən də söhbət gənc şairlərdən gedir… Bəlkə də məni, hədsiz duyğusallıqda ittiham edənlər, «şeir elə təkcə insanı kövrəltmək üçün deyil də»-deyib, kövrəkliyimə hələ bir istehza  ilə dodaqaltı qımışanlar da olacaq. Heç umurumda da deyil. Özünüz bilərsiniz, amma mən bir şeyi bilirəm; ən daşürək insanın belə ruhi vəziyyəti olur. Həmin ruhu vəziyyətində onun hönkür-hönkür ağlaması, ürəyini boşaltması normal haldır və hər bir normal insan düşünürəm ki, belə ruhi vəziyyətləri yaşayır. Bir gözəl şeir, üstəgəl də musiqi bu vəziyyəti tarazlayır. Dünən kompüter arxasında oturub, qızğın iş əhval-ruhiyyəsində olduğum bir vaxtda qəfildən belə halın məni yaxalayacığını da gözləmirdim. Amma bu baş verdi. «TRT Avaz-da» qonaq olan gənc şair, Əhməd Şahidovun «Ana» şeirini dinləyəndə hec cürə özümə hakim kəsilə bilmədim. Varlığımı titrədən o misraları heç sona qədər eşidə də bilmədim. Çünki hönkürtüm o misraları eşidilməz etdi. Bəlkə də mənim bu halıma bayaq dediyim kimi, ürəklərində kinayə edənlər də oldu, amma ana itkisini yaşayıb, bu itkinin ağırlığını ürəklərində gəzdirənlərin halımı başa düşmələri mənə yetər. Şeir məni ona görə kövrəltdi ki, səmimiydi, təbii, isti və sıcaq idi. Şeir məni ona görə kövrəltdi ki, ruhuma çox yaxınıydı. Axı insan ruhu səmimi olanı qəbul edir, səmimi olandan həyəcanlanır. «Gözdən yaş çıxarmı ürək yanmasa»… Orda səmimiyyət yoxdursa, ruhi müvazinətdən də söhbət gedə bilməz. Məni ağladan, məni dilləndirən və məni kampüter arxasına çəkib gətirən, bu yazını yazdıran da elə şeirdən doğan səmimiyyət idi… Səmimiyyət atmasferində boğulduğum, nəfəs ala bilmədiym bu cəmiyyətdə məni duyğulandırdığına görə, sənə «çox sağ» düşür.

Çoxdanıydı, şeirdən belə kövrəlməmişdim, bugün məni ağlatdın, Əhməd! Ürəyinə, ruhuna, barmaqlarına sağlıq!

Cəvahir Səlimqızı

“Mərkəz” qəzeti, 18 May 2012-ci il

Türk dünyasının böyük oğlu Mustafa Kamal Atatürkün məzarı önündə düşündüklərim…
Ankaraya səfərim çox maraqlı görüşlər, tanışlıqlar və yeniliklərlə dolu bir iz buraxdı həyatıma. Ankara Universitetində keçirilən beynəlxalq elmi simpozium yekunlaşdıqdan sonra Türkiyənin paytaxt şəhərində bir-neçə gün də qalmaq qərarına gəlmişdim. Azacıq vaxt tapan kimi bugünkü Türkiyənin banisi Mustafa Kamal Atatürkün qəbrini ziyarət etmək istədim. Bu işdə mənə TRT Radiosunun azərbaycanlı əməkdaşı Aidə xanım Qənbərova da yardımçı oldu. Yol üstü rastlaşdığımız insanlar isə ziyarətimizə xüsusi önəm verdi. Atatürkün qəbrini ziyarət edərkən gözəl müğənnimiz Azərin xanım və Azərbaycanın dövlət himninin müəllifi Əhməd Cavadın doğma nəvəsi Anar Axundzadə ilə qarşılaşdıq.
Əvvəla onu qeyd edim ki, Mustafa Kamal Atatürkün anım qəbri Ankara şəhərinin ən hündür və mənzərəli bir yerində inşa edilib. O nöqtədən bütün Ankara əlinin ovucu kimi yaxın gəlir adama. Bakıdakı Şəhidlər Xiyabanını xatırlatdı bir anlıq…

Türk əsgərinin növbə dəyişməsi qürur verici idi

Atatürkün məzarı üzərində inşa edilmiş nəhəng kompleksin qarşısında geniş bir meydan var idi. Biz meydana daxil olduğumuzda Türk əsgərləri növbə dəyişikliyi edirdilər. Çox qürur verici bir məqam idi. İri addımlarla yerdəyişmə edən qəhrəman Türk əsgərinə əcnəbi qonaqlar da tamaşa edirdilər.
Meydan boyu irəliləyərək Atatürkün məzarına tərəf gedirdik. Yolboyu müğənni Azərin Atatürk barədə fikirlərini bizimlə paylaşır, dahi Əhməd Cavadın nəvəsi Anarı bizə təqdim edirdi. Anarın babasına çox oxşadığını bildirən Azərin ötən gün Ankarada Əhməd Cavadın 120 illiyi ilə bağlı möhtəşəm bir tədbirin keçirildiyini bildirdi və zala toplaşan insanların Əhməd Cavadın xatirəsini xüsusi coşqu ilə yad etdiklərini söylədi.

Atatürk uca bir zirvədə uyuyurdu

Mustafa Kamal Atatürkün məzarı qarşısında dayandıq. Kimisi şəkil çəkdirir, kimisi tavandakı arxitektur bəzəklərə tamaşa edir, mən isə bir anlıq xəyala dalmışdım. Bugün böyük qardaş deyib bağrımıza basdığımız Türkiyə Cümhuriyyətinin mövcudluğuna görə, bu böyük insana borcluyuq. Bu, o insandır ki, qısa müddət ərzində vətəndaşlarını ətrafına toplayıb, Türkiyəni bölmək istəyən xarici qüvvələrə qarşı savaş açdı… Çanaqqalada, Ərzurumda, Samsunda və digər şəhərlərdə qanlı döyüşlərə girdi və nəhayət ki, Türkiyəni yeni əsrə daha güclü, daha qüdrətli bir şəkildə gətirib çıxarmağı bacardı.
Atatürkün məzarını ziyarət etdikdən sonra Türkiyənin qurucusunun ömür yolunu əks etdirən, onun geydiyi paltarlardan tutmuş, çay içdiyi fincana qədər bütün tarixi faktları özüncə cəmləşdirən muzeyə daxil olduq. Muzeydə foto çəkilişinə icazə verməsələr də, bəzən imkan tapıb gördüyüm bəzi məqamları fotoaparatın yaddaşına köçürə bilirdim.
Əvvəlcə, ondan başlayım ki, muzeydə Atatürkün doğuluşundan dünyasını dəyişənə qədər bütün ömür yolu əyani vəsaitlərlə ziyarətçilərə təqdim olunur. Burada Atatürkün təhsil aldığı orta məktəbin foto şəkilləri və maketi, dostları, savaş dönəmi, Türkiyəyə rəhbərlik etdiyi vaxtlarda verdiyi qərarlar, hətta geyindiyi paltarlar, bir sözlə, hər şey və hər şey var. Bu muzeyi gəzdikcə, həqiqətən də, Mustafa Kamal Atatürk şəxsiyyəti qarşısında baş əyməmək olmurdu.
Muzeyi gəzdikcə Türkün böyüklüyünə heyran qalmışdım. Düzdür, Atatürk bütün Türk dünyasının lideridir, amma Azərbaycanın da Atatürk kimi bir babası olub. Təbii ki, söhbət Ulu Öndər Heydər Əliyevdən gedir. Bu iki şəxsiyyət arasında oxşar cəhətlər çox olduğu kimi fərqli cəhətlər də mövcuddur. Bir şeyi xatırlatmaq istərdim: Əgər Mustafa Kamal Atatürk öz dövlətini, öz millətini qan tökməklə, müharibə başlatmaqla qoruyub, ayaq üstə tuta bilibsə, Ulu Öndər Heydər Əliyev əksinə, atəşkəs əldə etməklə Azərbaycanın məhv olmasının qarşısını almış oldu, Azərbaycan xalqına müharibələrin ağrı-acısından nəfəs alıb inkişaf etməyə, ölkə iqtisadiyyatını, ordusunu qaldırmağa şərait yaratdı. Məhz bu uzaqgörən siyasətin nəticəsidir ki, Azərbaycan bugün nəinki regionun, hətta mən deyərdim, bütün dünyanın diqqət mərkəzində olan bir ölkədir.
Sonda hər iki şəxsiyyətin məşhur bir kəlamını xatırlatmağı özümə borc bilirəm: “Azərbaycanın sevinci bizim sevincimiz, kədəri isə öz kədərimizdir” deyən Atatürk bəlkə də onillər keçdikdən sonra Ulu Öndər Heydər Əliyev kimi bir şəxsiyyətin Türk dünyasına günəş tək doğacağını təsəvvür etməzdi. Amma Atatürkün ideyaları Heydər Əliyevin timsalında yaşadı və yaşayır, çünki “Biz bir millət, iki dövlətik!”

Əhməd Şahidov
Ankara, 15 May 2012-ci il

“Yeni Gün” verilişinin bazar ertəsi yayımlanan “Azərbaycan saatı” proqramının qonağı olan Əhməd Şahidov Azərbaycanla bağlı müzakirələrdə iştirak etmiş və bir-neçə şeirini səsləndirmişdir

Xəbər verildiyi kimi, Ankara şəhərində keçirilən “Birinci Beynəlxalq Təhsil Simpoziumu”nda iştirak etmək üçün Türkiyəyə səfər edən gənc alim
Əhməd Şahidov May ayının 14-də TRT AVAZ kanalının “Yeni Gün” verilişinin bazar ertəsi yayımlanan “Azərbaycan saatı” proqramının qonağı olub. Üç saat davam edən proqramda Azərbaycan ədəbiyyatı, musiqisi, müasir gənclik, habelə Dağlıq Qarabağ problemi ilə bağlı söhbətlər olub. Proqramda eyni zamanda Atatürk Universitetinin Azərbaycan ədəbiyyatı müəllimi, doçent doktor Sedat Adıgüzel və Bolqarıstanın tanınmış türk müğənnisi Faruk Yılmaz iştirak etmişlər.

“Azərbaycan saatı” proqramının əsas mövzusu Azərbaycan ədəbiyyatı ilə bağlı idi. Klassik Azərbaycan şair və yazıçıları barədə söhbət edilmiş, Azərbaycan ədəbiyyatının bugünü haqqında danışımlışdır. Proqramda çıxış edən gənc şair Əhməd Şahidov bütün TRT AVAZ izləyicilərini və Türk dünyasını salamlamış, daha sonra özünün qələmə aldığı şeirlərdən bir-neçəsini səsləndirmişdir.

Azərbaycanda kitab oxumaq sahəsindəki vəziyyətdən söhbət açan Əhməd Şahidov bu sahədəki durumu Türkiyə ilə müqayisə etmiş və çox maraqlı rəqəmlər ortaya qoymuşdur. Daha sonra Dağlıq Qarabağ problemi barədə söhbət edilmiş, ermənilərin Xocalıda törətdikləri vəhşiliklər barədə danışılmış və dünya ictimaiyyətinin, xristian Avropasının erməni vəhşətlərinə göz yumduğu söylənilmişdir.

Proqramın sonunda Əhməd Şahidov Anadolu türkcəsində qələmə aldığı “Ben Türküm” şeirini səsləndirmişdir. Əhməd Şahidovun şeirləri studiyada əyləşən tamaşaçılarda duyqusal anlar yaşatmışdır.

Ankarada keçirilən “Birinci beynəlxalq təhsil sosiologiyası simpoziumu”nda gənc alimin çıxışı marağa səbəb oldu

Xəbər verildiyi kimi, May ayının 10-da Türkiyənin Ankara şəhərində Ankara Universiteti rektorluğu, Atatürk Kültür Mərkəzi və Ankara Universiteti Təhsil Elmləri Fakültəsinin birgə təşkilatçılığı ilə “Birinci Beynəlxalq Təhsil Sosiologiyası Simpoziumu” öz işinə başlayıb.
Dünyanın ən qabaqcıl təhsil və elm müəssisələrindən tanınmış alim və sosioloqların iştirak etdiyi bu simpoziumda Maltadan dünya şöhrətli sosioloq, professor Peter Mayo, Almaniyanın Frayburq Universitetindən professor Uve H. Bittlingmayer, Almaniyanın Darmştat Texnik Universitetindən professor Beate Krais, Azərbaycandan akademik Səlahəddin Xəlilov və başqaları iştirak ediblər.
Azərbaycan nümayəndə heyətində Respublika Uşaq Təşkilatının sədri, millət vəkili Gülər Əhmədova, gənc alim, fəlsəfə doktoru Əhməd Şahidov, sosioloq Əbülfəz Süleymanlı, təhsil məsələləri üzrə mütəxəssis Cəsarət Valehov və digər şəxslər təmsil olunurdular. Simpoziumun açılışından sonra bölmələr üzrə məruzələr dinlənildi.
“XXI yüzyılın öğrencisi nasıl olmalıdır: Geleceğin öğrenci modeli” mövzusunda məruzə ilə çıxış edən fəlsəfə doktoru Əhməd Şahidov indiyə kimi mövcud təhsil sistemlərindən söhbət açmış, tarix boyu tətbiq edilən dini dərslərdən, Sovet təhsil sistemindən söhbət açmış, Avropadakı təhsil sistemi ilə Şərq təhsil ənənələrini müqayisə edərək, müsbət və mənfi tərəfləri qabartmışdır. Ə.Şahidovun sözlərinə görə, indiyə kimi heç bir təhsil sistemi ideal vətəndaş, ideal tələbə istehsal edə bilməmişdir. Bunun nəticəsidir ki, zaman-zaman müharibələrin, siyasi toqquşmaların, xaosun şahidi olmuşuq. Çıxışı zamanı yeni şagird, yeni tələbə, yeni vətəndaş yetişdirməyin yollarından danışan gənc alim özünəməxsus fikirləri ilə dinləyicilərin marağına səbəb olmuşdur. Onun sözlərinə görə, XXI əsrdə ideal vətəndaş yetişdirmək üçün ilk növbədə orta məktəbin ilk pillələrindən başlanmalı və şagirdlərə şovinist, qatı dini ideyalardan çox, bəşəri, dünyəvi duyğuları aşılamaq lazımdır: “Uşaqlarımızı şovinist və qatı dini təhsildən kənarda saxlamalıyıq. Amma bu heç də o demək deyil ki, yeni gələn nəslimiz milli köklərinə biganə yanaşmalı və Allahın buyurduqlarına əməl etməməlidirlər. Əsla. Hər bir insan öz kökünü, milli mənsubiyyətini, keçmişini gözəl bilməli və bu dəyərlərə bağlı olmalıdır. Dində nəzərdə tutulan fikirləri öz şəxsi həyatlarında təbliğ etməlidirlər ki, əxlaqlı, tərbiyəli olsunlar, valideynlərinə, böyüklərə hörmətlə yanaşsınlar, cəmiyyətdə nəyin pis, nəyin yaxşı olduğunu yaxşı başa düşsünlər. Amma bütün bunları fərd olaraq seçsinlər, özləri həyatda sərbəst şəkildə seçim edə bilsinlər. Onlara uşaq vaxtlarından hansısa dini ideyaları təbliğ etmək, dünyəvi təhsildən uzaq tutub, mədrəsə tipli məktəblərdə oxutmaq düzgün deyil. Biz cəmiyyətimiz üçün qatı dindarlar, mollalar deyil, əxlaqı, ibadəti, ruhu saf olan dünyəvi vətəndaşlar yetişdirməliyik.”
Qatı millətçilik ideyalarının məktəblərdə təbliğinə qarşı çıxan Əhməd Şahidov bunun sonda irqçilik və faşizmlə nəticələnə biləcəyindən danışdı. Çıxışının sonunda dinləyicilərin suallarını cavablandıran Ə.Şahidov simpoziumdakı uğurlu çıxışına görə, təşkilat komitəsi tərəfindən xüsusi sertifikatla təltif olunmuşdur.

Salam Sarvanla telefon söhbətindən çıxardığım nəticə: O əjdahalardan bizdə niyə yoxdur?!

Açıqlanan adlar arasında Özər Turan, Elif Şafak, İsgəndər Pala və digər tanınmış şəxslər var. İlk baxışdan qazanılan pullar diqqətimi çəksə də, sonradan oturub fikirləşəndə çox pis oldum. Bir Azərbaycan kinosunda deyildiyi kimi “O əjdahadan bizdə niyə yoxdur?!” ifadəsi düşdü yadıma. Həqiqətən də niyə axı bizdə sözdən, əsərdən, roman və ya şeirlərdən külli miqdarda para qazanmaq mümkün olmur?!

Toyunda da, yasında da şeirlər deyilən yeganə xalq

Səbəblərini dəqiq bilməsəm də, müqayisə aparıb nələrisə ortaya çıxarmaq qərarına gəldim. Türkiyə qardaş bir ölkədir – dini bir, dili bir, kültürü bir olan qardaş ölkə. Yazıçılara, şairlərə yaşıl işıq var bu ölkədə, mətbəə, nəşriyyat işi də dünya standartları səviyyəsindədir. Bizim ölkəmizdə də yazıçılara, şairlərə güldən ağır söz deyən yoxdur. Hətta Mirzə Sakit kimi şairlər bu demokratik ab-havadan ilhamlanıb ağına-bozuna baxmayaraq, söz sənətində sözün əsl mənasında “ağını çıxarda bilib”. Məsələnin digər tərəfləri də – mətbəə, nəşriyyat kimi cari məsələlər də problemsiz həll olunan bir işdir. Bəs onda niyə bizim ölkədə hansısa yazar, şair və ya publisist kitab yazanda, ya o kitabı dərc etdirməyə pulu çatmır və ya sponsor tapa bilmir, ya da onun kitabı maksimum 500-1000 tirajla dərc olunur?!

Budurmu bizim xalqın sözə, sənətə, ədəbiyyata verdiyi qiymət?! Amma danışanda Nizamidən, Nəsimidən, Molla Pənah Vaqifdən sitatlar gətiririk, toy və düyünlərimizdə, hətta ayıb da olsa, yaslarımızda klassiklərin şeirlərindən sitatlar gətirilir. Yəni, şeir-sənət bizim qanımızdadır, ruhumuzdadır. Bəs nədir problem?!

Əhməd, ayıbdır!

Çox düşündüm bu haqda. Hətta özümün keçən il bir şeirlər kitabım çıxmışdı. “Sən də yer ver aşka” adını qoymuşdum bu kitaba. Açığını desəm, əksər dost-tanışlarım gülərək, hətta lağlağı edərək qarşıladılar şeirlər yazmağı. Ən yaxın dostlarım isə məni kənara çəkərək “Əhməd, vallah ayıbdır, sənə yaraşmaz kitab yazmaq” kimi “dost məsləhəti” də verirdilər. Yenə də çox sağ olsunlar! Pis yoldan çəkindirirdilər deyə düşündüm.

O qədər utandım ki o kitaba görə, ailə üzvlərimin israrlarına baxmayaraq, o kitabın təqdimatını keçirməkdən də imtina etdim. Düşündüm ki, doğrudan da ayıbdır. Ondansa, işimi-gücümü atım, gedim mən də Gürcüstandan maşın gətirim, üstünə 2-3 min manat qoyub, gətirib Bakıda onu satım, yəni ki, kişi işi ilə məşğul olum! Çox utanırdım o kitabımı kiməsə hədiyyə etməyə. Amma sağ olsun, əsl ziyalılar! Fikrimdən döndərə bildilər məni.

Yenə başladım şeir yazmağa, artıq bu yaxınlarda ikinci şeirlər kitabım da işıq üzü görəcək. Adını da “Sevdiyim qadın” qoymuşam. İnsan övladının bəşəriyyətə gəldiyinə görə borclu olduğu sevgidən, məhəbbətdən yazmışam.

Salama bir salam verib, söhbətə tutdum

Amma kitabdan pul-para qazanmıram. Niyəsini də bilmirəm?! Bəlkə mənim kitablarımı alan yoxdur, heç kimi maraqlandırmıram?! Ola bilər. Onda axtarım görüm, Azərbaycan ədəbiyyatında dəbdə olan, yeni söz deyə bilən müasirlərimizdən kimin kitablarını bəh-bəhnən alırlar? İlk ağlıma gələn şair Salam Sarvan oldu. Ən azından “Mən gələ bilmədim, yolu qarşıla” deyərək müasir ədəbiyyatda özünəməxsus ağır çəkisi olan, Prezident təqaüdçüsü alan bir yazardır. Tənbəllik eləməyib zəng elədim Salama.

Salam Sarvanla maraqlı bir üsniyyətim oldu. İlk öncə soruşdum ki, Salam bəy, neçə kitabın var, qardaş? Dedi ki, indiyə kimi dörd dənə şeirlər kitabı çıxıb. Ən böyük tirajla çıxan kitab 1000 (min) ədəd olub. Elə buradaca Salam Sarvanın sözünü kəsib, təəccüblə soruşdum: – Salam, doğrudan deyirsən, sənin ən yüksək tirajlı kitabın 1000 ədəddir?! – Bəli, dedi.

Sonra Salam Sarvan əlavə elədi ki, bütün kitablarını öz cibindən dərc etdirib. Əldə etdiyi qazanc isə qəpik-quruş olub, hətta kitabın mətbəə xərclərini ödəməyib. Səbəblərini soruşdum Salamdan. Bir qədər tərəddüd elədi və bildirdi ki, cəmiyyətimizdə oxucu azdır. Əks arqument qoydum qarşısına. Dedim, axı Salam, xalqımız həmişə sözə, sənətə bağlı olub, toylarımızda, hətta yaslarımızda şeir janrına mütəmadi müraciət olunur, başqa xalqlarla mübahisəmiz düşəndə Nizamini, Nəsimini, Vaqifi qabağa verib öyünürük ki, bizim xalqımız şair ruhlu xalqdır. Niyə bəs belə?!

Salam Sarvan: Cəmiyyətdə romantika azdır. Başa düşürsən?! Romantika!

Salam Sarvan mənimlə razılaşdı və arqumentlərini bir qədər başqa istiqamətə yönəltdi. Bildirdi ki, cəmiyyətimizdə romantika azdır. Kitab oxumaq, şeir oxumaq üçün gərək insanın içində bir romantika olsun. Bizdə isə yoxdur. Dedim bəs, Sovet dövründə romantik idik, indi nə oldu?! İndi daha sevmirik bir-birimizi?! Dedi, düzdür.

Salamın sözlərinə görə, hər şey Sovet İmperiyasının dağılması ilə başlayıb. İnsanlarımız hələ də keçid dövründədir. Cəmiyyətimizdə dəyərlər sistemi hələ tam formalaşmayıb, keçid dövrü yaşayır ruhumuz. Digər səbəb isə internetdir. İnternetdə şeirlər, kitablar geniş yayıldığından heç kim kitaba maraq göstərmir. Salam Sarvan bunu demişdi ki, onunla razılaşmadım. Dedim, axı Türkiyədə internet bizdən də irəli gedib, daha sürətli, daha keyfiyyətli və geniş yayılmış internet xidmətləri mövcuddur. Amma Türkiyədə Elif Şafak kimi bir müəllif öz kitabını milyon tirajla çıxardır. Salam dedi ki, Əhməd, Türkiyə əhalisini də nəzərə al – 70 milyonluq əhalisi olan Türkiyədə bir milyon kitab çıxarmaq normaldır.

Türkiyədə yaşasaydı, indi Salam Sarvanın kitabı 100 000 tirajla çıxmalıydı

Dərhal hesablamağa başladım: əgər bir milyon 70 milyonun 1\70 hissəsidirsə, onda tərs mütənasib olaraq, 9 milyonun 1\70 hissəsi də 130 000 min edir. Deməli, bu gün Salam Sarvan kimi bir yazarın kitabı ən azından 100 000 tirajla çıxmalıdır. Amma reallıq başqa şeyi göstərir. Salam Sarvan kimi yazarın ən məşhur kitabı min ədəddir, yəni ki, 9 milyonun 1\9000 hissəsi. Biz Türkiyə cəmiyyətindən görün nə qədər intellektual geriləmişik?!

Salam Sarvan bir qədər düşündü və yenə bu geriləmənin səbəblərini sadalamağa başladı və dönüb-dönüb yenə qayıtdı romantikanın üstünə: “Yox ee, bilirsən, Əhməd?! Bizim cəmiyyətimiz romantik deyil. Bizdə insanlar hələ tam ruhən formalaşmayıb. Odur ki, kitab oxumuruq. Başqa şeylərə maraq göstəririk.”

Salamla söhbətimdən çox məyus oldum. Fikirləşdim ki, bu cür vəziyyət heç də təkcə mənimlə bağlı deyil. Təkcə mənim deyil, başqalarının da kitabını oxumurlar. Bəs kimin kitabları oxunur bu gün?! Kim daha çox insanımızın qəlbinə yol tapa bilib axı?! Kimin əsərləri, Salam Sarvan demişkən, daha romantikdir, görəsən?! Bəzi dostlarım Çingiz Abdullayevin adını çəkdilər və fikirlərini belə əsaslandırdılar ki, onun kitabları çoxdur, populyardır və tez-tez təqdimat mərasimləri keçirilir. İlk görünüşdən belə olsa da, razılaşmadım.

Çingiz müəllim, daha çox romantika!

Çingiz Abdullayev dünya şöhrətli bir yazar ola bilər, amma məncə bu insan şablon bir yazardır. Mən Çingiz Abdullayevi kitab yazan bir fabrikin rəhbərinə bənzədərdim. Konkret işçiləri olan, hər ay kitab yazmaq üçün qarşıya plan qoyulmuş iş sisteminə malik bir fabrikin rəhbəri. Bəs onda romantika?! Axı romantika planla olmaz, əzizlərim?! Hər hansı yazarın çoxlu pulu ola bilər, özünə əlavə işçilər tutub kitablarını hissə-hissə yazdırıb, sonra komplektləşdirə bilər, ən bahalı mətbəələrdə dərc etdirib, Bakıda və dünyanın digər şəhərlərində təqdimatını keçirdə bilər, bir sözlə, ən məşhur auditoriyalara və kitabxanalara yol tapa bilər… Amma qəlblərə yol tapa bilməz… Çünki indi keçid dövründə olan insanımızı daha Dronqo deyil, Salam Sarvan demişkən, romantika maraqlandırır… daha çox romantika… daha çox romantika… daha çox romantika…

Əhməd Şahidov

Büyük harfle İNSAN! Kurulduğu ilk günden yeniliğe can atan insan hiç de hep iyi şeyler öyrenmedi. Öğrendiklerini yok etmek, dağıtmak, savaşlara başlamak, binlerce, hatta yüz binlerce insanı yok etmek için kullandı insanlar. İşte şu an biz insana nelerin öğretmek gerektiğini anlıyor ve geleceğimizin işte bugün öğrendiklerimizden asılı olacağını anlıyoruz.

Evet. Sözümü eğitime, bilime ve bilgiye yönlendirmek istiyorum. Çünkü, toplumun geleceği, yaşadığımız Dünya’nın geleceği işte insanların eğitiminden, bilgilenmesinden doğrudan bağlı olacak. Odur ki, tüm yaşananları, bırakılan hataları bir daha göz önünden geçirip geleceğimizi şimdiden kurmaya çalışalım ve artık on yılını geride bıraktığımız XXI yüzyılda öğrencilerin nasıl olduğunu düşünelim, ideal öğrenci modelinin çizgilerini canlandırmaya çalışalım. Çünkü, XXI yüzyılın barış ve huzur ortamında geçmesi için, ideal bir toplumda yaşamamız için gerek yeniyetmelerimiz, gençlerimiz ideal bir eğitim alsınlar.

Eğitim bizim geleceğimizidir! Bu sözleri hep duyuyoruz. Her bir ülkenin gücü, kudreti aslında onun ekonomisi, ordusu ve siyasi iradesi ile ölçülmüyor. Bu faktörler bir anlamda rol oynasa da, ülkenin bilim ve eğitimi onun dünyadaki yerini yansıtıyor. Çünkü, yukarıda saydığımız tüm faktörler işte eğitimin seviyesinden asılı olacak. Azerbaycan halkının Ulu Önderi Haydar Aliyev’in bir sözü var: “Toplumun gelecek kalkınması pek çok açıdan şimdi gençlerimize neyi ve nasıl öğretmeyimizden asılı olacaktır. “İşte bu fikirden yola çıkarak, sanırım, biz geleceğin gencini işte şimdiden yetişdirmeliyik. Sabah geç olabilir.

Zaman zaman eğitim sisteminde çeşitli reformlar yapıldı, çeşitli eğitim yöntemleri tatbik edildi. Ama yine de mükemmel eğitim sistemi, ideal öğrenci, genç yetiştirmek mümkün olmuyor. Peki ne yapmalı? XXI yüzyılın ideal öğrencisini nasıl yetişdirmeliyik?

Bazı uzmanlar dini eğitime öncelik veriyor ve iddia ediyorlar ki, gençlerin ahlaki yönden oluşmasında din önemli rol oynuyor. Dini eğitim alan gençler sabırlı, muvaffak, dikkatcil, temizkar ve şeffaf oluyorlar. Bu gibi gençlerde Allah’a güven, insanlara sevgi, geleceğe umut eğilimleri çok güçlü oluyor. Ama soru ortaya çıkıyor! Öğrencilere hangi dini eğitim vermeli? İşte asıl tartışma bu an başlıyor: İslam, Hıristiyan, Yahudi, Budist, yoksa hangi? Bin yıllardan boyu birbirine taviz vere bilmeyen bu dinler arasında somut tercih etmek ve gençlerin işte bir dini yönde eğitim alması ne derece doğrudur? Biz toplumda barış yaratmak yerine sizce yeni anlaşmazlıkların veya savaşların temelini başlarızmı?! Elbette ki, bu, mümkündür! Çünkü, her bir din bir felsefi akım olarak, kendini üstün buluyor ve diğer dinleri ikincil düşünce tarzı olarak kabul ediyor. Kimse benimle bu konuda tartışmaya kalkmasın lütfen, çünkü tarih boyu farklı dini bakışların taşıyıcıları arasındaki çarpışmaları, kavgaları ve hatta savaşları gördük.

O zaman geleceğin öğrenci modelinin nasıl olmasını nasıl tesbit edelim? Bence, XXI yüzyılın öğrenci modeli – doğma dilini mükemmel bilen, en azından iki yabancı dilde konuşan, bilgisayar teknolojisine yakından beled olan sağduyulu laik bir genç olmalıdır. XXI yüzyılda öğrenciyi herhangi yöne, herhangi bilime zorlamayın taraftarı değilim. Öğrenci kendi yaşam yolunu seçmeli, sevdiği mesleği öğrenmeli ve yaratıcı olmalıdır.

Biz şimdiden çocuklarımızın eğitimine önem vermeliyiz. Çünkü, her şey eğitimin üzerine kurulur. Genellikle, eğitim çok yönlü, karmaşık bir felsefi sistemdir.

Eğitim, bireyin doğumundan ölümüne süregelen bir olgu olduğundan ve politik, sosyal, kültürel ve bireysel boyutları aynı anda içinde bulundurduğundan, tanımının yapılması zor bir kavramdır. Bireylerin toplumun standartlarını, inançlarını ve yaşama yollarını kazanmasında etkili olan tüm sosyal süreçlerdir. Kişinin yaşadığı toplum içinde değeri olan, yetenek, tutum ve diğer davranış biçimlerini geliştirdiği süreçlerin tümüdür. Seçilmiş ve kontrollü bir çevrenin (özellikle okulun) etkisi altında sosyal yeterlilik ve optimum bireysel gelişmeyi sağlayan sosyal bir süreçtir. Eğitim, önceden saptanmış esaslara göre insanların davranışlarında belli gelişmeler sağlamaya yarayan planlı etkiler dizesidir. Eğitim, bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla kasıtlı olarak istedik değişme meydana getirme sürecidir.

Egitim tarihen çok eski bir alandır

Eğitimin başlangıcı genel olarak söz edilecek olursa insanlık kadar eski olsa da bir bilim olarak çok yenidir. Dünya Avrupa’daki modern eğitim sisteminin kökleri orta çağ dönemine kadar gider. Orta çağdaki okullar öncelikli olarak kiliselere bağlıydı ve din adamı yetiştiriyordu. İlk üniversitelerin çoğu Hristiyan kökenliydi. Bununla birlikte 1088′de kurulan Bolonya Üniversitesi gibi laik üniversiteler de vardı.

Günümüzdeki eğitim anlayışı ise Amerikan filozof, psikolog ve eğitim reformcusu John Dewey’nin (1859 – 1952) fikirlerinden ilham almıştır. William James ile birlikte Pragmatizm’in de kurucuları arasında yer alan Dewey, Rousseau ve Plato’nun eğitim anlayışlarını eleştirmiş ve eğitimin köhnemiş, eski olguları tekrarla belletmeye değil, öğrencinin bir kişi ve vatandaş olarak yaşamına uygulayabileceği bilgi ve becerileri kazandırma amacı gütmesi gerektiğini öne sürmüştür.

Eğitimin bugününü iyi anlamak için eğitimin tarihsel değişimini anlamakta yarar vardır. Tarih boyunca ortama ve uygulamalara göre değişik egitim tanımları yapılmıştır. Günümüzde eğitimin insan faaliyetlerindeki etkisi bugüne kadar olan uygulumaların en karmaşık olanıdır. Genel bir bakışla eğitim bir takım becerilerin öğretim ve öğrenim şeması içerisinde; insan’ın bilgi, sezinleme ve akıl işlevlerini geliştiren faaliyetler ve kavramlar bütünü olarak ele alınmaktadır. Bu tanım çok soyut olup somut uygulamalar üzerinde anlayış geliştirmeye yardım etmemektedir.

Yukarıda dediğim gibi eğitim bir felsefi anlayıştır. Bu felsefenin özülüne varmak gerekir.

Eğitim felsefesi eğitimin amacı, doğası ve içeriğine ilişkin çalışmalarla ilgilenir. Bilginin kendisinin olduğu kadar bilen zihnin doğası ve otorite problemleri, eğitim ve toplum ilişkisi gibi konular eğitim felsefesinin konuları arasında yer alır. Rousseau’nun döneminden bu yana eğitim felsefesi gelişim psikolojisi ve gelişme teorileriyle bağlantılı olmaya devam etmiştir.

Eğitimden beklenen temel amaçlar şunlardır: Sivil toplum sorumluluk, fikir ve girişimci eğitimli vatandaşlara dayalıdır. Her alandaki ilerleme okullaşmanın meydana getirdiği eğitimin kapasitesine bağlıdır. Bu durumda eğitim bireyin, toplumun ve gelecekteki insanlığın gelişim ve refahını güçlendirmeyi amaçlar.

Eğitimin tarihi, felsefesi, amaçları hakkında çok konuşmak istemezdim. Konuşmamın amacı bildirimin adından da belli oluyor. XXI yüzyılın ideal öğrencisini nasıl yetişdirmeli? İdeal öğrenci hangi kalite ve alışkanlıklara sahip olmalıdır?

Daha küçük detalllara dikkat edelim:

1. Öğrenci öğrenmekten asla bıkmamalıdır. Herzaman öğrenmeye istekli olmalı, bilmediği konuları devamlı sormalı ve araştırmalıdır;
2. Kusursuz bir şekilde ve ciddiyet içinde eğitmeni selamlamalıdır;
3. Okuldaki başarı ya da başarısızlık öğrencinin tüm kişiliğinin bir değerlendirilmesi değildir, sadece belirli bir zaman aralığında öğrenmiş olduğu bilgilerin bir sonucu ya da ürünü niteliğindedir. Öğrencilerin okul başarılarının düşük olmasının önemli nedenlerinden birisi de verimli ders çalışma yollarını bilmemeleri ya da bu konuda yanlış alışkanlıklara sahip olmalarıdır. Verimli çalışma alışkanlığı, erken yaşlarda kazanılan ve bireyin tüm yaşamdaki başarısını etkileyen bir süreçtir.
4. “Hiç kuşkusuz başarılı olabilmek için öncelikle başarıyı istemek gerekir, nedeniniz yoksa hedefiniz de yoktur.”

“İdeal bir öğrenci ya da idealist bir öğrenci nasıl olmalıdır?” sorusuna cevap aramamız devam ediyor. İdeal bir öğrencinin özellikleri nelerdir?

İdeal öğrenci iç disiplini gelişmiş, öğrenme ihtiyacı duyan ve öğrenme hedefleri olan, bunu gerçekleştirmek için motive olmuş, aile ve arkadaşları ile doyumlu sosyal ilişkiler kurmuş ve bunları belli sınırlar içinde yürüten, yaşamına ait sorumlulukları almış bir birey.

Yukarıdaki döngü ile bireyin gerek sosyal, gerek akademik yaşamında sıklıkla karşılaşıyoruz. Eğer karşımızda iç disiplini yüksek bir öğrenci varsa zaten öğrenmeye isteklidir.

Anne-babanın sağlayacağı öğrenmeyi destekleyici ortam da onun motivasyonunu artıracaktır. Uygun düzenlenmiş bir çalışma odası yada köşesi, aydınlatılması ve ısısı, dikkat dağıtacak eşyalarda arınmış olması çalışmak için ihtiyaç duyacağı konsantrasyonu destekleyecektir. Bunun yanında her öğrenci kendi öğrenmesinin hangi yollarla en üst düzeyde gerçekleştiğini öğrenim hayatı içinde keşfeder. Öğrenmesini kolaylaştıracak çalışma biçimini bulması okuyup anlatarak, deneyerek, dinleyerek şema çizerek, yazarak vb. alışmasını kolaylaştıracaktır.

İç motivasyonu yüksek öğrenci, kendisi için gerçekçi akademik hedefler belirler ve bu doğrultuda çalışır. Sorun çözme stratejilerini doğru kullanır. Her şey yolunda gittiğinde bu öğrencinin başarıya ulaşmaması için bir sebep yoktur. Elde ettiği başarı özgüvenini pekiştirecek, onu gelecek öğrenme hedefleri için motive edecektir. Başarısını sosyal çevresi de destekleyecektir: Ödüllü bir karne, okulda dereceye girmek, ailenin takdiri, belki başarısını hatırlatacak bir hediye… Tüm olumlu pekiştireçler onu akademik ortamda daha yukarılara taşıyacaktır.

Ancak her öğrenci için işler bu kadar yolunda gitmeyebilir. En önemlisi iç motivasyonu güçlü olmayan öğrencilerin de okul ortamlarında azımsanmayacak sayıda olmasıdır. Bu durumda etkin olarak kullanılacak dış motivasyon kaynaklarının devreye girmesi ve ailenin daha ön planda olması ile yukarıda tanımlanan döngü çalışmaya başlayacaktır. Motivasyon sorunu yaşayan öğrencinin çalışma ortamının düzenlenmesi de önemlidir. Birlikte alınacak kararlarla çalışma ve dinlenme saatleri düzenlenmeli, TV, bilgisayar gibi aktivitelere ayrılacak zamanlar detaylı planlanmalıdır. Alınan kararlarda çocuk ve anne-babanın birlikte bulunması, kararlara uyulmadığında da karşılaşılacak yaptırımın birlikte kararlaştırılması çok önemlidir. İç motivasyonu düşük öğrencinin yaşamında dışarıdaki sınırlara ve bunların kontrolüne daha çok ihtiyaç duyduğu unutulmamalıdır.

Bu tarz öğrenciler için en zor alan istemedikleri, anlamlı bulmadıkları bir konuyu öğrenmektir. Kullanacağınız ödülün çocuğunuzun hayatında anlamlı, önemli olması çok önemlidir. Onun özgüvenini geliştirecek aşağıdaki örnekte gördüğünüz pozitif deyimlerin – “sana güveniyorum”, “çalışma disiplinini gördükçe gurur duyuyorum”, “başarmak için gösterdiğin gayret beni mutlu ediyor” – sözlerin maddi ödüllerden çok daha etkili ve kalıcı olduğunu unutmayın. Ona içtenlikle sarılmanız, sırtını sıvazlamanız maddi ödüllerden çok daha etkin olacaktır. İlişkinizi ve onun özgüvenini geliştirecektir. Çocuğunuzun çalışmasının sonucunu değil, çalışmak için gösterdiği çabayı görüp desteklemeniz öğrenme sonucundan alacağı hazzı artıracaktır. Öğrenmenin yaşam boyu, bilinçli ve bilinçsiz devam eden bir süreç olduğunu hatırlayarak, elde edeceği öğrenme disiplinini çocuğunuzun yaşamındaki her alanda kullanacağını unutmayın. Bildirimin girişinde tanımlanan “ideal öğrenci” modeli de yaşamının tüm alanında bu disiplinini aktarmış bir tablo sergilemekteydi.

Bildirimin sonunda XXI yüzyılın ideal öğrencisini tam olarak beynimizde oluşturmak için somut olarak, ideal öğrenci olmanın şartlarını sıralamak istiyorum:

1-     Öğrenme sürecinde aktif rol alır;

2-     Öğrenme sürecinde sorumluluğun öncelikle kendisine ait olduğunun bilincindedir;

3-     Zamanını dershane içi ve dışı etkinlikleri dikkate alacak bir biçimde planlar ve verimli bir biçimde kullanır;

4-     Öğrenme amacı ile etkin okuma, etkin dinleme ve not alma becerilerini kullanır;

5-     Öğrenme ortamında katılımcı bir rol benimser;

6-     Bilgiye nasıl ulaşılacağını bilir;

7-     Kendi kendini motive edebilir;

8-     Sınav kaygısı ile nasıl başa çıkacağını bilir;

9-     Sağlığını bilinçli bir biçimde korumak için gerekli önlemleri alır.

Sonunda ideal öğrenci olmayı amaçlamış yetişkin ve gençlere bazı önerilerim de olacak:

1-     İstekli olmalıyız;

2-     Motive olmalıyız;

3-     Öğrenme sürecinde aktif olarak bulunmalıyız;

4-     Bilgiye ulaşmanın yolunu bilmeliyiz;

5-     Öz güvenin verdiği bir rahatlıkla sitres ve kaygıdan uzak kalmalıyız.

Yukarıdaki ön görüler var ise eğer: Geri kalanında anne ve baba rol almalıdır. Anne ve babanın öğrenci için hazırlayacağı ortam ve öğrenmeyi destekleyici tutum ve davranışları, öğrencinin motvasyonunu artıracaktır. İyi hazırlanmış gürültüden uzak bir çalışma ortamı başarıyı artıracaktır. Hazırlayacağımız oda rengi çocuğun sevdiği renk ile boyanmalı. Işığı mutlaka göz uyumunun rahatsız olmayacağı güçte olmalı. Lüzumsuz, gereksiz eşyalardan arındırılmalı. Öğrenci kendi öğrenme tarzını zamanla keşveder. Biz dışardan bu konuda müdahele etmemeliyiz. Kimi öğrenci okuyup anlatarak, kimi öğrenci deneyerek, dinleyerek yada şema çizerek öğrenmeyi seçer. Öğrenci hangi yöntemle çalışacağını kendisi seçmeli.

İdeal öğrencinin nasıl ola bileceyi konusunda Bernard Şounun sözleri de çok degerlidir: “İstediklerinizi elde etmek için çaba harcayınız, aksi takdirde, elde ettiklerinizi sevmek zorunda kalırsınız.”

Dünya alimlerinin araştırmalarına göre, öğrenciler belli bilgi ve becerileri öğrenirken aşağıdaki alışkanlıklardan kullanıyorlar:

% 1 tad alarak

% 1,5 dokunarak,

% 3,5 koklayarak,

% 11 işiterek,

% 83 görerek öğreniriz.

Bu nedenle öğrendiklerimizin hiç de hepsi hafızamızda kalmıyor:

Okuduklarımızın % 10’unu

İşittiklerimizin % 20’sini

Gördüklerimizin % 30’unu

Görüp+işittiklerimizin % 50’sini

Görüp+işittiklerimizin+söylediklerimizin %80’ini

Görüp+işittiklerimizin+söylediklerimizin+yaptıklarımızın %90’ını hatırlarız.

İdeal öğrenci konusu zaman-zaman tartışılmış və tarih boyu filosof ve bilim adamları bu konuda önemli fikirler söylemişler. Birkaç hatırlatma sunalım:

- Zaman büyük bir öğretmendir, yalnız ne yazık ki daima öğrencilerini öldürür. – Curt Goertz

- Zamanlarını en kötü şekilde kullananlar, en çok, zamanın kısalığından şikayet ederler.  - La Bruyere

- Ahmaklar zamanı nasıl öldüreceğini, akıllılar ise nasıl kazanacağını düşünür.  - Alain

- Hayatınızı seviyorsanız zamanınızı boşa harcamayınız, çünkü zaman hayatın kendisidir.  - Benjamin Franklin

- Mutluluk başarıya, başarı ise zamanı değerlendirmeye bağlıdır.  - Seneca

- Yaptığınız işin en iyisini, bir de zamanında yapın, o vakit dağ başında bile olsanız insanlar sizi bulur. – Thomas Brown

Sonda ben de ideal öğrenci nasıl olmalı diye soruyu kendime sordum. Birçokları için garip de olsa söylemeliyim ki, ben XXI yüzyılın öğrencisini milliyetçilik ve dini ideyalardan tam uzak bir kişi olarak görüyorum. İstiyorum ki, öğrenci milli gelenek ve göreneklerine sadık kalmanın yanı sıra, dünyevi, insani değerlere, farklı mentalitete sadece dayanıklı yanaşmasın, hatta kendisi de bu değerlere entegre yapabilsin. Öğrenci seçtiği dini bakışları sadece kendisi ile Allah arasında vasıta olarak görsün, bu bakışları farklı dini bakışlara özgü insanlara telkin etmesin veya farklı dini bakışlara özgü insanlarla çatışmadan uzak dursun. İsterim ki, öğrenci maddi değerleri ikinci plana ata bilsin, ancak manevi yararları düşünsün. Sadece böyle bir durumda XXI yüzyılın dünyasını barış içinde koruya biliriz!

Anahtar sözcükler: eğitim, telebe, psikoloji, özgürlük, gelecek

Dr. Ahmet Şahidov

*** Bu bildiri 10-11 Mayıs 2012-ci il tarihlerinde Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesinde düzenlenecek olan “I. Uluslararası Eğitim Sosyolojisi Sempozyumu”nda sunmak için yazılmıştır.
Sempozyumun ana konusu - “EĞİTİM SOSYOLOJİSİ BAKIŞ AÇISIYLA TOPLUM VE EĞİTİM”

Daha inana bilmirəm yalanlarına
Daha əvvəlki kimi
sevə bilmirəm səni.
Daha həminki sevgi də yoxdur aramızda
Bir qəlb nə qədər üzülər,
nə qədər ölər axı?!
Artıq səni də unuduram yavaş-yavaş
Unuduram sənin hər bir sözünü
Hər addım başı mənə dediyin
sevirəm sözünü.
Çünki inanmıram sənə!
Sən yalançısan!
Yalançısan sən!

Səninlə keçirdiyim günlərə
yazıklar olsun
İlk dəfə səninlə tanış olduğum o günə
İlk dəfə əlindən tutub gecələr gəzdiyimiz
Səhərlər zənginə oyandığım o sabaha
Səninlə bağlı hər şeyə,
amma hər şeyə
lənət olsun!
Səni qarşıma çıxaran taleyimə, qismətimə
Səndən başqa kimsəni görə bilməyən gözlərimə
Səndən başqa kimsəni sevə bilməyən ürəyimə
heyfim gəlir!
Vallah heyifim gəlir özümə!
Mən səni necə sevə bilərdim axı?!
Sən mənə layiq deyilsən, vallah!
Çünki sən yalanın özüsən!
Sən yalançısan!
Yalançısan sən!

Həyatda ilk dəfə
haqqın özü ilə qarşılaşdın,
O haqq sənə hər şeydə
tək haqqı göstərdi.
Həyatda necə sevməyi öyrətdi sənə
Necə dost seçməyi göstərdi sənə
Gözünü yumub sevgin üçün hər şeydən
Hətta canından belə keçməyi öyrətdi sənə
Zaman-zaman alıb götürdü səni
İtib batdığın o yalanların, o xəyanətlərin əlindən
Səni haqqın özü olduğu bir dünyaya apardı
Qədrini bilmədin o sevginin, o haqqın
Bulandırdın o sevgini adi bir sözünlə
Pis niyyətli gözünlə!
Bulandırdın o sevgini!
Sadəcə varlığınla, elə özün-özünlə!
Çünki, yalandır sənin özün də,
sözün də!
Hisslərin də,
adama baxan o gözlərin də
yalandır!
Sən yalançısan!
Yalançısan sən!

Yalan! Yalan! Yenə də yalan!
Səninlə yaşadığım hər günüm, hər anım!
Yalan!
Yalan! Yalan! Yenə də yalan!
Əllərimdən tutub,
gözlərimə baxaraq söylədiyin
“Əhməd, həyatımdan getmə!” sözlərin.
Yalan!
Yalan! Yalan! Yenə də yalan!
Sənin hər sözün, hər səsin
Yalan!
Sənin gülər üzün, hətta nəfəsin
Yalan!
Çünki, sən yalansan!
Həyatın da yalanla keçib!
Ömrün-günün yalan olub!
Gəncliyin də yalanla keçib!
Həyatın da yalandır!
Vallah yalandır!
Sən yalançısan!
Yalançısan sən!

Amma mən Haqqam!
Başdan ayağa kimi
Haqqın özüyəm!
Dünyaya baxan
Haqqın gözü!
Dünyaya ədalət saçan
Haqqın sözüyəm!
Heç yalanım olmadı sənə qarşı!
Sənin üçün gecələr yatmadığım!
Yalan deyil! Haqdır!
Səhərə kimi səni düşündüyüm,
Gələcək bizim olacaq deyə
Səbr etdiyim, arzularla yaşadığım
Yalan deyil! Haqdır!

Səninçün yaşadığım,
hər sözümdə,
hər kəlməmdə, əməlimdə
Səni düşündüyüm, səni qoruduğum
Yalan ola bilməz! Ola bilməz!
Heç düşündünmü, nələrimdən vaz keçdim
Sənə görə!
Hər şeyimdən, amma hər şeyimdən imtina etdim
Keçmişimdən, yaşadıqlarımdan
Keçmişimə görə qazandığım gələcəyimdən
Saya bilmərəm, bəlkə də əllimdən, yüzümdən
Vaz keçdim. Sənə görə!
Ən əsası isə özümdən vaz keçdim
Sənə görə!
Həsrətindən dağa-daşa düşdüm!
Sərsəri kimi dolaşdım dünyanı
Dərdimlə şəhərləri, ölkələri gəzdim
Yenə dözməyib sətirlərə düzdüm
Hisslərimi!
Sənə həsr etdim hər sətirimi
Şeirlərimi!
Kitablar yazdım sənə görə!
Şeirlərim qalaq-qalaq!
Qorxdum adını yazmaqdan
şeirlərimə, kitabıma!
Çünki, çox ağırdır sənin adın
Unutmaq istədim sənin adını
Dərd verir hər dəfə gələndə
Sənin adın!
Amma yenə sənsən o kitabda
Kitabda sənin adın!
Kitab belə adlanır
SEVDİYİM QADIN!

Əhməd Şahidov
29 Aprel 2012-ci il, saat 15:40, Bakı, Azərbaycan

Ankara Universitetində təşkil olunacaq “Birinci Beynəlxalq Təhsil Sosiologiyası Simpoziumu”nda fəlsəfə doktoru Əhməd Şahidov da iştirak edəcək

10-11 May 2012-ci il tarixində Ankara Universitetində təhsil sosiologiyasına həsr olunmuş beynəlxalq elmi konfrans təşkil olunacaq. “Birinci Beynəlxalq Təhsil Sosiologiyası Simpoziumu” kimi tarixə düşəcək bu beynəlxalq tədbirin əsas şüarı “Təhsil sosiologiyası nöqteyi-nəzərindən cəmiyyət və təhsil” adlanır. Bu simpoziumda dünyanın bir çox aparıcı sosioloq və təhsil işciləri, habelə alimləri iştirak edəcəklər.
Simpozium barədə məlumat verən gənc alim, fəlsəfə doktoru Əhməd Şahidov Ankarada keçiriləcək beynəlxalq tədbirə dəvət olunmasından məmnunluğunu bildirmiş və dünyanın aparıcı alimləri ilə bir tədbirdə iştirak etməyin məsuliyyətli olduğunu qeyd etmişdir: “Ankarada keçiriləcək bu beynəlxalq simpoziumda dünyanın dörd bir yanından gəlmiş tanınmış alimlər iştirak edəcəklər. Simpoziumda Peter Mayo kimi dünya şöhrətli alim çıxış edəcək. Bu insanı sadəcə canlı görmək mənim üçün fəxrdir. Bundan başqa, ABŞ, Kanada, Almaniya, Hindistan, Türkiyə və MDB ölkələrindən də tanınmış alimlərin bu simpoziumda çıxışı gözlənilir.”
Azərbaycandan da bir çox alimlərin Ankarada keçiriləcək bu simpoziumda çıxış edəcəyini bildirən Əhməd Şahidov onlardan tanınmış akademik Səlahəddin Xəlilovun adını çəkmişdir. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü Səlahəddin Xəlilov “Birinci Beynəlxalq Təhsil Sosiologiyası Simpoziumu”nda Türk dünyasında təhsil sisteminin modernləşdirmə prosesində Şərq və Qərb metodları barədə danışacaq.
Bundan başqa, Milli Məclisin deputatı, psixologiya üzrə Fəlsəfə Doktoru Gülər Əhmədovanın “XXI əsrdə uşaq kültürü və uşaq haqları” adlı məruzə ilə çıxış edəcəyi gözlənilir.

Gənc alim, filologiya üzrə Fəlsəfə Doktoru Əhməd Şahidov Azərbaycanın ilk onlayn televiziyası olan Kanal13 televiziyasının “Gerçəklik” verilişinin qonağı olmuşdur. Verilişin bu dəfəki mövzusu ölkədəki ictimai-siyasi vəziyyət və Azərbaycan gəncliyinin ictimai-siyasi proseslərdə rolu haqqında olmuşdur. Əhməd Şahidov son proseslər barədə öz fikirlərini açıqlamış və ölkə gəncliyinin aktivliyindən danışmışdır. Habelə Azərbaycan gəncliyinin bugünkü durumu, onun problem və qayğıları barədə danışılmış, Azərbaycanın nəinki regionda, habelə bütün dünyada aparıcı yerlərdən birini tutduğu vurğulanmışdır. Əhməd Şahidov Kanal 13 Televiziyasının oxucularını maraqlandıran digər sualları da cavablandırmışdır.

Pakistanlı jurnalist Urdu dilində Azərbaycan haqqında kitab yazıb

Bu günlərdə Azərbaycan Respublikasının Pakistandakı səfirliyinin təşəbbüsü və bu ölkənin “Diplomatik star” jurnalının baş redaktoru Amir Mahmud Battinin müəllifliyi ilə urdu dilində “Azərbaycan – Odlar yurdu” adlı kitab çapdan çıxmışdır.
Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən AzərTAc-a bildirmişlər ki, kitabın ilk fəsilləri Azərbaycan tarixinə və dövlət atributlarına həsr olunmuşdur.
Nəşrdə ulu öndər Heydər Əliyevin həyat və fəaliyyəti, ümummilli liderin Azərbaycanın dünya ölkələri sırasına qüdrətli bir dövlət kimi daxil olunmasında müstəsna rolu, Prezident İlham Əliyevin uğurlu daxili və xarici siyasəti barədə ətraflı məlumat verilmişdir. Bundan əlavə, kitabda dövlətimizin başçısının BMT Baş Məclisində və Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpa edilməsinin 20-ci ildönümünə dair çıxışlarının mətnləri dərc edilmişdir.
Nəşrdə, həmçinin Azərbaycanın birinci xanımı Mehriban Əliyevanın və onun rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti, 31 mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü və erməni terroru, Qanlı Yanvar, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq-Qarabağ münaqişəsi, Qarabağın tarixi, Xocalı soyqırımı və “Xocalıya ədalət!” kampaniyası barədə ətraflı məlumatlar yer almışdır. Pakistanlı jurnalist Amir Mahmud Batti Urdu dilində qələmə aldığı kitabda Respublika Uşaq Təşkilatının fəaliyyəti barədə yazır, millət vəkili Gülər Əhmədovanın uşaq hüquq və azadlıqları istiqamətində gördüyü işləri işıqlandırır.
Kitabda diqqəti çəkən məqamlardan biri də gənc azərbaycanlı alim, Filologiya üzrə Fəlsəfə Doktoru Əhməd Şahidovun həmin kitabda müsahibəsinin dərc edilməsidir. Azərbaycanın xarici siyasəti, Dağlıq Qarabağ konflikti, habelə Azərbaycan-Pakistan münasibətləri barədə pakistanlı jurnalistin suallarını cavablandıran Əhməd Şahidov öz şəxsi həyat və yaradıcılığı, təhsili və gələcək planları barədə fikirlərini də pakistanlı oxucularla bölüşür. “Azərbaycan – Odlar yurdu” adlanan bu kitab Azərbaycan və Pakistan arasındakı dostluq münasibətlərinə həsr olunmuş ən böyük nəşrdir.

Gedirsən, dərdimə bir dərd qalayıb
Bu dərdə nə Fərhad, nə Məcnun dözməz
Sənsiz bu həyatda məna qalmayıb
Kiminçün ağlayım bundan sonra bəs?!
Gözümdən süzülən yaşlar yiyəsiz
De indi mən necə yaşayım sənsiz!

Gördüyüm ən gözəl röya sən oldun
Ən gözəl nəğmələr sənin səsindir
Bir bahar günündə içimə doldun
Bu nəfəs bir ömürlük mənim bəsimdir
Qəlbim döyünsə də, vurur sevgisiz
De indi mən necə yaşayım sənsiz!

Günəş unutsa da Yer kürəsini
Güllər də bu bahar çiçək açmasa
Ulduzlar tərk edib öz dövrəsini
Səmadan böylanıb şölə saçmasa
Yenə gözləyəcəm sənin yolunu
Sənin o səsini gözləyəcəyəm
Vafasız olsa da bütün kainat
Yenə ümid edib gecə və gündüz
Sənin nəfəsini özləyəcəyəm
Sənə həsr etmişdim bütün ömrümü
Sənsiz bu ömür də mənə gərəksiz
De indi mən necə yaşayım sənsiz!

Əhməd Şahidov
03 Aprel 2012-ci il, saat 00:40, Bakı, Azərbaycan

Axı sən heç zaman sevmədin məni
Sadəcə vaxt idi, keçirdin getdi
Amma mən ömürlük sevmişəm səni
Sən getdin, yenə də sevgim bitmədi
Yer də, göy də hiss etdi sevdiyimi
Sən hardan biləsən nə çəkdiyimi?!

Bilmirəm kor idin, görmürdün bunu?!
Səninçün gecələr yatmadığımı?!
Ən çətin anında, ən dar günündə
Səni bir an da tək buraxmadığımı
Hamı sənə düşmən tək davrananda
Tək mən sənə söylədim sevdiyimi
Sən hardan biləsən nə çəkdiyimi?!

Nə haqq ilə məni özünə çəkdin?!
Aldadıb qəlbimi sındırdın mənim
Ömrünə xəyanət toxumu əkdin
Əkdiyin qarşına çıxacaq sənin
O zaman anlarsan nə dediyimi
Sən hardan biləsən nə çəkdiyimi?!

Günah məndədir ki, sevmişəm səni
Hər şeyi gözümə almışdım, amma
Bilməzdim, gün gələr qoyarsan məni
Qapının ağzında! Darıxma amma
Allah qapısını açar üzümə
Sevginin dadını bir də dadaram
Sən isə tək-tənha sürüb ömrünü
Sevgi qapısında heç də ağlama
Cəzasız qoymayır Allah heç kimi
Sən hardan biləsən nə çəkdiyimi?!

Əhməd Şahidov
31 Mart 2012-ci il, saat 02:20, Bakı, Azərbaycan

Kiçik bir sevgidən yaratdın bizi
Verdin arzuları, coşdurdun bizi
Sevdik torpağını, sevdik dənizi
Elə o dənizdə boğulduq, dünya
Ölüb o torpaqda heç olduq, dünya!

Min illər ərzində doldun-boşaldın
Bir gün can bəxş edib, bir gün can aldın
Tək-tük insanlara taxt-tac bəxş edib
Milyonları lap ələ saldın, dünya!
Gör, kimlərin ümidinə qaldın, dünya!

Yalandır hər sözün, hər kəlmən sənin
Yalandır həm özün, həm yiyən sənin
Axı kimdir hüzuruna gələn sənin
Nadanlar, zalımlar, cahillər, dünya!
Gör kimlər, qoynunda gəzirlər, dünya!

Əgər yer üzündə ədalət varsa
Xeyir son döyüşdə zəfər çalarsa,
Allah da insafla qərar çıxarsa
Gərək parça-parça olasan, dünya!
Şərə qulluq edən bəlasan, dünya!
Yalansan, yalansan, yalansan, dünya!

Əhməd Şahidov
26 Mart 2012-ci il, saat 16:50, Balakən, Azərbaycan

Yaxşı ki, səninlə bir doğulmuşuq
Bir şəhərdə yaşayırıq, yaxşı ki,
Nə olsun ki, indi ayrı qalmışıq?!
Gün gələcək, dönəcəyəm axır ki
Biz bir olsaq, sınmarıq qarşısında
Bu qədər düşmənin, bu qədər yadın
Ey mənim həyatda sevdiyim qadın!

Gecə-gündüz xəyalını anıram
Səni təkcə özümünkü sanıram
Nə edim ki, səni çox qısqanıram
Yerə, göyə, ulduzlara sevgilim
Sənsiz qala bilməyirəm, neyniyim?!
Sən Şirinsən, mən də sənin Fərhadın
Ey mənim həyatda sevdiyim qadın!

Gün gələr göy geyinib dəniz olarsan
Gün gələr yaşıl geyinib çəmən olarsan
Gün gələr bəyaz geyinib mənim olarsan
Sevgin də bir ömürlük qonağım olar
Mən də xoşbəxt olsam, dünya dağılar?!
Bilmək istəyirəm sevginin dadın
Ey mənim həyatda sevdiyim qadın!

Yalnız ölüm ayıra bilər bizi
Alıb məni aparar ulduzlara
Amma bu da durdurmaz sevgimizi
Göy üzündən sənə nəğmə qoşardım
İşıq saçardım o gülər üzünə
Sən də baxıb ulduz tək sayrışardın
Ey mənim həyatda sevdiyim qadın!

Əhməd Şahidov
10 Mart 2012-ci il, saat 01:30, Moskva, Rusiya Federasiyası

Əhməd Şahidov
07 Mart 2012-ci il, saat 19:45, Moskva, Rusiya Federasiyası

Əhməd Şahidov: “Uzun müddət Vətəndən kənarda qala bilmirəm. Çox darıxıram!”

Bəli. Bildiyiniz kimi, 04 Mart tarixi Rusiya Federasiyasında önəmli bir gündür. Növbəti Prezident seçkiləridir.
Seçkiyə 5 namizəd qatılıb – hazırkı baş nazir və “Yedinaya Rossiya” partiyasının lideri Vladimir Putin, sosial-demokratların rəhbəri Sergey Mironov, kommunistlərin lideri Gennadiy Zyuqanov, liberal-demokratların sədri və özünün qalmaqallı çıxışları ilə seçilən Vladimir Jirinovski və biznesmen oliqarx Mixail Proxorov. Deməzdim ki, bu namizədlər üçün bərabər şərait yaradılıb. Təbii ki, baş nazir olan Vladimir Putin birinciliyi saxlamaqdadır. Ölkə telekanallarında əsasən baş nazirin gündəlik fəaliyyəti təbliğ olunur, ən böyük meydanlarda məhz Putinin seçki görüşləri keçirilməkdədir. Bir sözlə, Vladimir Putin statusundan maksimum şəkildə istifadə etməkdədir. Əslində isə prezidentliyə namizəd kimi hazırkı baş nazir öz postunu tərk etməli və seçkilərə getməli idi. Biz bunu görmədik. Odur ki, Vladimir Putinlə hər şey aydındır. Yerdə qalan namizədlər isə Putinlə müqayisədə çox zəifdirlər. Amma buna baxmayaraq, onların hamısı səmimi olsalar və Putinə qarşı birləşsələr, Rusiyada hansısa dəyişiklik etmək olar.

O ki qaldı, Rusiyadakı ictimai-siyasi vəziyyətə. Vəziyyət normaldır. Hələ ki, seçki qabağı təbliğat gedir. Bugün, yəni Martın 2-də seçki təbliğatına son qoyulur. Seçkiyə bir gün qalmış namizədlərin bütün təbliğat və təşviqat prosesi dayandırılacaq. Hazırda küçələrdə bütün namizədlərin təbliğat plakatlarına rast gəlmək mümkündür. Demək olar ki, hər gün ölkənin müxtəlif yerlərində mitinq, görüş və yürüşlər keçirilir. Rusiyada demokratiya sahəsində vəziyyət o qədər də acınacaqlı deyil. Müəyyən mənada söz azadlığı mövcuddur. Amma bu, hələ son demək deyil. Seçkiyə qədərki vəziyyət hələ ədalətli seçki demək deyil. Əsas seçki prosesi və səslərin hesablanması mərhələsidir.

-         Gərginlik hiss olunurmu ölkədə?

Gərginlik deyəndə ki, seçki həyəcanı var. Hər gün kanallarda qızğın tele debatların şahidi oluruq. Bəlkə də Azərbaycan tamaşaçıları bu debatların hamısını izləyə bilmirlər, ancaq Jirinovski ilə bağlı qalmaqallı, söyüşlü verilişlərə baxırlar internetdə. Amma bildirməliyəm ki, Rusiya telekanalları tam şəkildə seçkini təbliğ edirlər. Ümumiyyətlə, Rusiyada seçki öncəsi yarış maraqlı tərzdə cərəyan edir. Hər gün internetdə maraqlı video çarxlara, anti təbliğat elementlərinə rast gəlinir. Buna görə heç kim məsuliyyətə cəlb olunmur. Rusiyada internet sahəsində tam demokratiyadır, burada internet sözün əsl mənasında azaddır!

-         Rusiya müxalifətinin şanslarını necə qiymətləndirirsiz?

Rusiyada kimin müxalifət, kimin isə iqtidar olduğunu bilmək çox çətindir. Çox maraqlı proseslər gedir. Kimin əlinin kimin cibində olmasını görmək üçün mütləq səhərin açılmasını gözləmək lazım gələcək. Yəni seçki sonrası proseslər daha aydın mənzərə yaradacaq bu sahədə. Çünki, hazırda Rusiyada iki düşərgə var – Putin tərəfdarları və əleyhdarları. Prezidentliyə namizədlər də demək olar ki, hamısı Putinə qarşı şüarlar səsləndirirlər. Lakin məsələ kimin nə dərəcədə Putinə qarşı müxalifətdə olmasındadır. İndi Rusiya müxalifətində müxalifətçilik bu meyarla ölçülür: Kim Putinə qarşı daha kəskin çıxış edəcək?!

Azərbaycan əhalisi əsasən LDPR lideri Vladimir Jirinovskini tanıyır. Onu da Azərbaycan və Türk dünyası əleyhinə etdiyi çıxışlarına görə. Lakin Jirinovski heç də göründüyü kimi cəsarətli müxalifətçi deyil. O, sadəcə Azərbaycandakı Hafiz Hacıyevin daha həyasız formasıdır. Jirinovskinin ipi Kremlin əlindədir. Ona konkret göstəriş verilib ki, Vladimir Putinin şəxsiyyətini təhqir etməmək şərtilə hökuməti tənqid edə bilərsən, nazirləri söyə bilərsən, digər namizədlərin isə şərəf və ləyqaətini də, nəslini də, ailəsini də təhqir etmək icazəsi verilib. Odur ki, Jirinovski hər dəfə emosional çıxışlar edir, Putin komandasını tənqid, digər namizədləri isə təhqir edir. Hətta Jirinovski digər iki namizədi – Sergey Mironov və Mixail Proxorovu Kremlin əlaltıları adlandırır, onların Putinin xeyrinə hərəkət etdiklərini israrla bağırır. Müəyyən hallarda Jirinovski ilə Zyuqanov arasında ortaq fikirlər, müəyyən yaxınlaşmalar baş verir. Lakin yenə də bu iki lideri birlikdə təsəvvür etmək çox çətindir.

Sizin sualınıza cavab olaraq, bildirim ki, Rusiyada əsl müxalifət seçkilərdən kənarda qalıb. Bunlar Qarri Kasparov, Qriqoriy Yavlisnkiy və digərləridir ki, Mərkəzi Seçki Komissiyası onların namizədliyini təsdiq etməyib. Odur ki, Martın 4-də keçiriləcək seçkilərdə Vladimir Putinə qarşı sadəcə müxalifətçilik imitisasiyası baş verə bilər ki, bu da Kremlin tam nəzarətindədir.

-         Siz, Rusiya Prezidenti yanında Dövlət İdarəçilik Akademiyasında təhsil alırsınız. Bu səbəbdən də Rusiyadakı vəziyyəti daha aydın şərh edə bilərsiniz. Sizcə, bu il Rusiyada siyasi dəyişiklik ola bilərmi?

Bilirsiniz, Rusiya Federasiyası çox böyük ölkədir. Burada 84 subyekt var. Hər biri də Azərbaycan boyda. Rusiyada milli azlıqlar çoxluq təşkil edir. Odur ki, hazırda Rusiya iynə üstündə oturmuş haldadır. Dünya siyasətində də Rusiya əvvəlki kimi öz sözünü deyə bilmir. Biz Liviya, Misir və Suriya hadisələrində Rusiyanın mövqeyini gördük. Sadəcə bəyanatlarla kifayətlənməli oldu. İndi Rusiya Qərblə, xüsusən də ABŞ-la mübarizə apara biləcək gücdə deyil. Bu, reallıqdır. Amma bu, o demək deyil ki, Ərəb ölkələrində baş verənlər asanlıqla Rusiyada da təkrarlana bilər. Əsla! Rusiya Federasiyası hücum gücünə malik olmasa da, özünü müdafiə etməyi bacarar.

Həm də rusların Qərbə, ABŞ-a qarşı fundamental nifrəti mövcuddur. İnanmıram ki, ABŞ on minlərlə rusu öz tərəfinə çəkib ölkədə hansısa inqilabi dəyişiklik edə bilsin. Facebook və Twitter də Rusiyada o qədər populyar deyil (gülür). Odur ki, hələlik Rusiyada inqilab haqqında danışmaq bir qədər tezdir. Hər hansı dəyişik olsa da, bu, Qərbin əli ilə deyil, Rusiya daxilindəki böyük qüvvələrin toqquşmasından baş verə bilər. Hazırda isə Rusiyada ən böyük qüvvələr məhz Putinin ətrafında birləşib, ölkədəki kriminal dairələr birbaşa Putinə tabedir, dövlətdəki ən strateji qurumlar – FTX, DİN, silahı qüvvələrin rəhbərləri Vladimir Putinə yaxın adamlardır.

Baxmayaraq ki, bir müddət öncə ABŞ-n vitse-prezidenti Dik Çeyni Twitter sosial şəbəkəsində Vladimir Putinə xitabən “Əzizim Vlad, hazırlaş. Ərəb baharı Rusiyaya yaxınlaşır” sözlərini yazmışdı, bugün Rusiyada hər hansı inqilabdan söhbət gedə bilməz. Olsa-olsa, seçkidən sonra özünü müxalifət kimi təqdim edən namizədlərin tərəfdarları hansısa aksiyalar keçirə və şəhərdə toqquşmalara səbəb ola bilərlər. Bu kimi kiçik hadisələr nəhəng Rusiya Federasiyasında köklü dəyişiklər törətmək gücündə deyil. Əsla! Mən buna inanmıram!

-         Bəs, Kommunist partiyasının lideri Gennadiy Zyuqanovun şanslarını necə qiymətləndirirsiz?

Rusiyada Kommunist Partiyasının sosial bazası Sovet İttifaqında yaşamış, hazırda yaşlaşmış təqaüdçülərdir. Onların sayı da çox azdır. Rusiya miqyasında kommunistlər ümumiyyətlə, görünmürlər. Zyuqanov bugün əvvəlki Zyuqanov da deyil. Artıq çox kəskin çıxışlar edə bilmir, ortaya real güc qoya bilmir. Siz Zyuqanovun keçirdiyi mitinqlərə gələn insanları görsəz, dediklərimi təsdiqləyərsiz. Maksimum 3-5 min adamın iştirakı ilə mitinqlər keçirilir. Rusiya kimi milyonlarla əhalisi olan ölkədə 3-5 min insanlıq mitinq çox zəif hesab edilir. Odur ki, kommunistlər və onların lideri sadəcə növbəti seçkilərdə iştirak edirlər. Onların şansı çox-çox aşağıdır.

-         Bu seçki zamanı ən çox diqqəti çəkən Vladimir Jirinovskinin çıxışları oldu. Çoxları Jirinovskini şoumen adlandırır. Siz nə düşünürsüz bu haqda?

Şoumen deyəndə ki, Jirinovski çox emosional adamdır. İnanmıram ki, o, bunları şou xatirinə etsin. Sadəcə onun xarakteri budur, danışanda emosiyalarını gizlədə bilmir, tez əsəbləşir və ağzına gələni danışır. Amma sizə deyim ki, Jirinovskinin elə dəlilik eləməsinə fikir verməyin, adam çox savadlıdır, Rusiya tarixini, Türk dünyasını çox gözəl bilir. Qatı millətçidir. Mənc, rus xalqı Rusiyanın parçalanmasını və yeni müharibələrə sürüklənməsini istəyirsə, məhz Jirinovskiyə səs versin. Çünki, Jirinovski ilə Rusiyanın heç bir gələcəyi yoxdur. Adam dəlidir, şoumen yox!

-         4 Mart günü Rusiyada dəyişiklik gözləməyə dəyərmi?

Prinsip etibarilə heç bir dəyişiklik olmayacaq. Vladimir Putin qalib gələcək. Təqribən 20-30 gün Rusiyada, xüsusən də paytaxt Moskvada və Sankt-Peterburqda müəyyən qarışıqlıqlar baş verəcək, onları da polis gücünə yatıracaqlar. İndi Rusiyada milis polis olub (Gülür). ABŞ və Qərb ölkələri Rusiyadakı seçkilərin qeyri-demokratik keçirildiyini bəyan edəcək, seçki sonrası zorakılıq və həbslər pislənəcək. Rusiya hökuməti də Qərb dövlətlərini Rusiyanım daxili işlərinə qarışmaqda ittiham edərək bütün tənqidləri rədd edəcək. Beləliklə də, Rusiya Federasiyasının növbəti prezidenti Vladimir Vladimiroviç Putin olacaq! Bu da sizə dəyişiklik!

-         Qərb dövlətləri Rusiyanı qeyri-demokratik ölkə adlandırır. Siz nə düşünürsüz bu haqda?

Bilirsiniz, demokratiya – ümumiyyətlə çox nisbi anlayışdır. Hərə bir cür qəbul edir demokratiya anlayışını. Bütün dünyaya demokratiya dərsi verməyə çalışan Fransanın bugün hansı biabırçılıqlar etdiyini hamımız görürük: hansısa hadisəni tanımayanı həbs edirlərdi az qala. Budurmu demokratiya?! Yoxsa, başı örpəkli insanların küçədə gəzməsinə, universitetə getməsinə qadağa qoyan Fransa qanunları demokratikdir?! Bəlkə hinduların hüquqlarını kobudcasına tapdalayan ABŞ demoratik ölkədir?! Təhlükəsizlik tədbirləri adıyla insanların şəxsi toxunulmazlığını kobudcasına pozan Amerika qanunlarından xəbəriniz varmı?! Digər ölkələri işğal edib, xalqın neftini öz ölkəsinə daşımaq bəlkə demokratiya adlanır?! Odur ki, demokratiya mütləq bir anlayış deyil. Rusiyada da demokratiya sahəsində fərqli problemlər mövcuddur. Ümumiyyətlə, kim hansı tərəfdən ziyan görürsə, ora hücuma keçir. Əgər avropalılar öz ölkəsində İslamın təhlükəli olduğunu hesab edib, bu sahədəki demokratiya dəyərlərini tapdalayırlarsa, ruslar da haradasa azad seçkiləri öz milli təhlükəsizliyi üçün təhlükə hesab edib, bu sahədəki azadlıqları boğmağa çalışırlar. Bu, bugünkü dünya üçün tam normaldır, məncə.

-         Azərbaycanda da siyasi prosesləri izləyirsiniz. Rusiya ilə Azərbaycanı müqayisə edərdiniz mümkünsə.

Ümumiyyətlə, Rusiya ilə Azərbaycanı müqayisə etmək yersiz olardı. Azərbaycan Rusiyanın bir subyekti qədərdir. Amma ölkələrdəki vəziyyətdə müəyyən oxşarlıqlar var. Bu da bir vaxtlar Sovet Birliyində yaşadığımızdan irəli gəlir. Amma Rusiyadan fərqli olaraq, Azərbaycanda ictimai-siyasi sabitlik qənaətbəxşdir, iqtisadiyyatımız artan templə inkişaf edir, əhalimiz ildən-ilə artır. Bircə, bu müharibəni də həll etsəydik, məncə Azərbaycan daha da inkişaf edərdi. Rusiyada isə daimi gərginlik hökm sürür. Əhali ildən ilə azalır, iqtisadiyyat kriminallaşır, korrupsiya yüksək dairələri də ələ alıb. Rusiyanı hər an parçalanmaq təhlükəsi gözləyir.

-         Bəs özünüz siyasətə qatılmaq istərdinizmi? Ən azından təhsiliniz buna imkan verir.

Ümumiyyətlə, Azərbaycanda hamı siyasətdədir. Mən belə düşünürəm. Özümü də siyasətdə olan bir şəxs kimi hiss edirəm. Ən azından Azərbaycanın tanınmış ictimai-siyasi xadiminin, millət vəkilinin köməkçisiyəm. İstər-istəməz siyasətdə olmaq məcburiyyətində qalıram. Təhsilim isə ən əsas sahələrdən biridir mənim üçün. Azərbaycanda Bakı Slavyan Universitetini bitirdim, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsinə yüksəldim. Hazırda isə Rusiya Federasiyası Prezidenti yanında Dövlət İdarəçiliyi Akademiyasında “Dövlət Hüququ” ixtisasında təhsil alıram. Gələcəklə bağlı planlarım çoxdur. Sadəcə hər şeyin zamana ehtiyacı var.

-         Təhsilinizi bitirəndən sonra Rusiyada qalmaq fikriniz varmı?

Ümumiyyətlə, təhsil aldığım akademiya Kremlin nəzdində olduğundan buranı bitirdikdən sonra müəyyən müddət Rusiya dövlətində çalışmaq məcburiyyətindəyəm. Daxil olmazdan əvvəl bu barədə sənədlərə imza atmışam. Amma uzun müddət Rusiyada qalmaq fikrim yoxdur. Özüm Vətənə bağlı insanam, gələcəyimi də Azərbaycanla görürəm. Uzun müddət Vətəndən kənarda qala bilmirəm. Çox darıxıram!

-         Əhməd bəy, sonuncu sualım bir qədər gözlənilməz ola bilər sizin üçün. Amma oxucularımız üçün çox maraqlıdır. Ən azından sizin gündəlik fəaliyyətiniz müəyyən iddialarınızın olmasından xəbər verir. 2015-ci ildə Əhməd Şahidovu millət vəkili kimi görə bilərikmi?

(Gülür) Bilirsiniz, nədənsə Azərbaycanda 9 milyonluq vətəndaşın hamısı o 125 yerə iddialıdır. Mənim şəxsən millət vəkili olmaq kimi bir iddiam yoxdur. Özümü tam başqa sahəyə, istiqamətə yönəltmişəm. Milli Məclisdə çalışmağım isə müvəqqəti xarakter daşıyır. Düşünürəm ki, Azərbaycan Respublikasına xidmət etmək üçün millət vəkili olmaq məcbur deyil. Deputatlıqdan daha maraqlı, daha lazımlı və şərəfli peşələr var. Mən özümü başqa sahədə sınamaq istəyirəm! Odur ki, Əhməd Şahidov heç zaman millət vəkili olmayacaq, amma hər zaman millətimizin əsgəri olaraq qalacaq! (Gülür)

02 Mart 2012-ci il
Hacıbəy Heydərli

İnsan həyatda bir dəfə sevir,
Bir dəfə xoşbəxt oluruq, sadəcə bir dəfə
Allah da bizlərə bir ömür verib
Yaşayaq, sevək və sevilək deyə
Bir dəfə gəlirik bu həyata.
Qədrini bilək bu sevginin, bu həyatın
Allahın bəxş etdiyi xoşbəxtçiliyin
Yorulmayaq sevməkdən, usanmayaq gözləməkdən
Qorxmayaq tək qalmaqdan, doymayaq sevilməkdən
Tək qaldınsa mənə zəng elə, səsini eşidim
Yoruldunsa, danış mənimlə, rahatlarsan
Darıxanda sadəcə bir mesaj yaz
Həmən cavab yazaram!
Səsinə səs verərəm sənin!
Harda olsam da, sənin yanına gələcəm
Qoruyacam səni hamıdan, hər kəsdən
Bahardakı quşlar tək, yanına uçacam
Səni tək buraxmayacam!

Gecələr yuxuna gələcəm, danışacam səninlə
Gah tənqid edəcəm, gah da tərifləyəcəm səni
Hər nə edəcəmsə, yaxşılığın üçün edəcəm
Tək səninçün yaşayacam həyatda
Səni sevmək, qorumaq və yaşatmaq üçün
Yaşayacam!
Hər gün namazımda sənə dualar edəcəm
Tez-tez səni xatırlayacam
Sənə zənglər edəcəm
Gecələr yuxuda sənin adını çəkəcəm
Şəklini qucaqlayıb yuxuya gedəcəm
Harda bir xoş üz görsəm sən yadıma düşəcəksən
Harda bir xoş səs eşitsəm, səni xatırlayacam
Özünü tək sanma heç zaman, sevgilim
Tək qalmana razı olmayacam
Səni tək buraxmayacam!

Səni itirə bilmərəm, sevgilim, ölərəm
Sənə nəsə olsa, dözə bilmərəm
Səni yadların, özgələrin ətrafında
düşmənlərin qarşısında tək və çarəsiz
buraxa bilmərəm, sevgilim!
Hara getsən, kölgə olub, arxanda olacam
Nə vaxt səsləsən, işıq sürətilə yanına qaçacam
Sənə bir şey olsa, özümü oda, közə yaxacam
Sən ölsən, öləcəm!
Sən qalsan, qalacam!
Yer də, Göy də bir olsa,
Səni tək buraxmayacam!
Allah səni məndən alsa,
Son mənzilə yola salsa,
Sevgilim, lap məzarda da olsa
Səni tək buraxmayacam!
Deyirlər, insanlar axirətə sevdikləri ilə gedər
Mən cənnətdə də səni tək buraxmayacam!

Əhməd Şahidov
29 Fevral 2012-ci il, saat 15:25, Moskva, Rusiya Federasiyası

Əhməd Şahidov
28 Fevral 2012-ci il saat 01:25, Moskva, Rusiya Federasiyası

24 Fevral 2012-ci il saat 22:05, Moskva, Rusiya Federasiyası

Çox şeyi almısan əlimdən
Gecələr evimdə, isti ocağımda yatmağımı
Səhərlər isə can dərdi yuxudan oyanmağımı
Dostlarımı, yoldaşlarımı, sadəcə tanıdığım,
amma adını belə bilmədiyim tanışlarımı
Dostlarımın tez-tez telefon zənglərini,
məni sevənlərin sevgi mesajlarını
və mənim həmin mesajları gizlincə oxumağımı
Sevgimi almısan əlimdən
salmısan küçələrə məni
Yollar! Yollar! Vəfasız yollar!

Vətənə həsrət qoymusan məni
Doğma şəhərimə ilk qarın necə yağdığını
görə bilməmişəm!
Qarlı-buzlu küçələrdə insanların yıxılıb əzildiyini
Su basmış küçələrdən maşınların necə keçdiyini
Gecələr qaranlığa qərq olmuş doğma Bakımı
görə bilməmişəm!
Uşaqların qartopu oynamasını
Şaxtalı havada küçədəki dilənçilərin donmuş əllərini
Qarlı küləkli Bakı bulvarında sevənlərin alovlu gözlərini
Görə bilməmişəm heç nəyi.
Həsrət qoymusan məni hər şeyə
Yollar! Yollar! Amansız yollar!

Qazandıqlarım da olub səndən
Sənin yollarında vaxtım da çox olub
Düşünməyə, götür-qoy etməyə.
Tanıdığım kimlərisə, yaşadığım nələrisə
xatırlamağa, xəyallara dalmağa
çox vaxtım olub.
Həm də bərkimişəm bu yollarda
Həsrətə də alışmışam,
yad insanların sərt baxışlarına öyrəşmişəm
Uzun-uzun yolların yorğunlğu də üzmür məni daha
Artıq yollar yorğunu olmuşam.
Sayəndə!
Həyatda çox şeylər öyrənmişəm!
Qədrini bilməyə başlamışam…
Ailəmin, sevdiklərimin, Vətənimin
Vaxtımın qədrini bilməyə başlamışam.
Daha güclü olmuşam.
Tək özümə güvənmişəm.
Öz ağlıma, öz canıma və bir də Allahıma inanmışam!
İtirdiyim dostların əvəzinə yeni dostlar qazanmışam
Yeni yeni şəhərlər kəşf etmişəm özüm üçün
yeni insanlar, yeni fikirlər,
yep yeni imkanlar əldə etmişəm.
Dünyam da dəyişib, əvvəlki kimi deyiləm daha
Həyatda hər şeyimi dəyişmisən, yollar!
Amma nə yazıq ki, dəyişməyən dəyərlər var
Nə qədər də uzun olsan,
nə qədər də sərt olsan,
nə qədər möhtəşəm,
nə qədər uzaq olsan da,
məni Vətənimdən uzaqlaşdıra bilməzsən!
Dəyişə bilməzsən Vətənimi!
məni sevgimdən uzaqlaşdıra bilməzsən!
Sevə bilmərəm nə səni, nə də bir özgəni!
Mən Azərbaycanı sevirəm, yollar!
Mən tək olan sevgimi istəyirəm, yollar!
Apar məni yenə ora, Azərbaycanıma apar!
Qaytar məni öz dünyama, məni sevgimə qaytar!
Yollar! Yollar! Ay Yollar!

20 Fevral 2012-ci il saat 15:30, Domodedovo aeroportu, Moskva, Rusiya Federasiyası

Oqtay Hacımusalı
“Xalq Cəbhəsi” qəzeti, 15 Fevral 2012-ci il

Söz ver ki, hər gecə yuxuma gələcəksən
Əllərinlə başımı sığallayacaq,
Gözlərimdən öpəcəksən.
Əllərimi tutub ovucunda isidəcək
Həmişəki kimi əllərimdən öpəcəksən
Mən daha şirin yatım deyə
tez-tez gözlərimi öpəcəksən
Səhərədək yanımda qalıb
Günəş çıxan kimi çıxıb gedəcəksən
amma bir şərtlə…
sabah yenə gələcəksən
Söz ver mənə, sevgilim!

Söz ver ki, mən olmayanda
darıxacaqsan,
hər gün şeirlərimi oxuyub
ağlayacaqsan
şəkillərimə baxıb-baxıb
gecələr şəklimi qucaqlayıb
yuxuya gedəcəksən.
Səhərlər isə məni yatağında sanıb
xəyallara dalacaqsan.
Söz ver ki, yuxudan ayılan kimi
telefonu götürüb
mənə zəng edəcəksən.
Söz ver mənə, sevgilim!

Söz ver ki, adımı həmişə uca tutacaqsan
Mənim barəmdə ancaq və ancaq
xoş sözlər danışacaqsan.
Söz ver ki, səni incitsəm də,
qürbət ölkədə soyuqdan, şaxtadan
mənə yad olan insanlardan cana yığılıb
əsəblərimi sənə töksəm də
məni anlayacaq, tək buraxmayacaqsan
Söz ver mənə, sevgilim!

Hər günün, saatın mənsiz keçsə də,
Həyatın ağ-qara, rəngsiz ötsə də,
Dörd tərəfini həsrət, qəm, qüssə örtsə də,
Dözəcəksən, tab gətirəcəksən, sevgilim
Söz ver ki, sevgimizə sadiq qalacaqsan
Son günə, son saaata, saniyəyə qədər
məni gözləyəcəksən, sevgilim.
Hamıdan qaçıb, hər kəsdən gizlənib
yalnızca bir otaqda
yolumu gözləyəcəksən!
Gözlərin saata zillənəcək
Əllərin telefonda zəngimi gözləyəcəksən
Ürəyin həyəcandan döyünəcək
Adımı dilində pıçıldayaraq
yarı çarəsiz, yarı həyəcanlı
yarı sevincli, yarı da həsrətlə
məni gözləyəcəksən.
Söz ver ki, mən içəri girən kimi
qəfil yerindən durub
ağlaya-ağlaya bağrına basacaqsan məni.
Söz ver mənə, sevgilim!
Mən də söz verirəm ki, bu şeiri
sənə yazacam!
Həmişə ağlamağıma baxma
bu dəfə şeirimi gülə-gülə
söyləyəcəm sənə.
Sevgilim!
Söz verirəm sənə!

Əhməd ŞAHİDOV
06 Fevral 2012-ci il, 21:35, Moskva, Rusiya Federasiyası