“KOROĞLU” DASTANI AZƏRBAYCAN DİLİNDƏ

“KOROĞLU” DASTANI AZƏRBAYCAN DİLİNDƏ

Ana Sayfa » Elmi məqalələr » “KOROĞLU” DASTANI AZƏRBAYCAN DİLİNDƏ

korogluTürk xalqlarının böyük əksəriyyətinin (türk, türkmən, özbək, qazax, başqırt, tatar, qaraqalpaq, Azərbaycan türkləri və b.) şifahi ənənəsində mövcud olan “Koroğlu” dastanı Tunadan Balkanlara, Sibirdən Suriyaya qədər geniş bir coğrafi arealda yayılıb. Yayılma miqyasına, həcminə və şöhrətinə görə “Koroğlu” yeganə dastandır ki, variant və versiyalarının sayı beş yüzdən çoxdur.

Türkiyədə “Koroğlu”nun ilk çapı 1887-ci ildə işıq üzü görüb. On beş səhifəlik bu nəşrdən sonra Koroğlu, dövrü və qəhrəmanın fəaliyyət göstərdiyi tarixi hadisələrlə bağlı bir çox araşdırmalar aparılmışdır. Bundan bir qədər əvvəl isə “Koroğlu” dastanının bir hissəsi erməni əlifbası ilə İstanbulda çap edilmişdir. 1897-ci ildə Aşıq Cəmalidən yazıya alınmış “Giziroğlu Mustafa bəy”, “Bolu bəy” qolları Tiflisdə nəşr edildi.

Azərbaycanda “Koroğlu” dastanının ilk nəşru 1913-cü ildə Orucov qardaşları mətbəəsində Rza Zaki tərəfindən çap edilmişdir. Bu nəsrlə olan nəşrin titul vərəqi farsca yazılıb. Dastanın 14 qoldan ibarət daha mükəmməl və qoşmalarla zəngin digər bir variantı 1941-ci ildə Hümmət Əlizadə tərəfindən nəşr edilmişdir.

“Koroğlu” dastanı Orta Asiyada da dəfələrlə nəşr edilmişdir. Orta Asiya versiyası dövrü olduğundan hələ də tam şəkildə çap edilməmişdir. Əsasən də özbək Koroğlusu bir neçə nəslin qəhrəmanlıq salnaməsi canlandırdığından hər dövr müstəqil dastan kimi formalaşmışdır. Son zamanlarda Azərbaycanda “Koroğlu” dastanının yeni qolları toplanıb nəşr edilmişdir. Bunlardan “Qəhrəman Koroğlunun divlərlə görüşü”, “Koroğlunun Tehran səfəri”, “Misri qılıncın oğurlanması”, “Mərcan xanımın Çənlibelə gəlməsi”, “Zərnişan xanımın Çənlibelə gəlməsi”, “Ağca quzu” qollarını göstərmək olar.

“Koroğlu” dastanının qısa nəşr tarixi göstərir ki, o XIX əsrin başlanğıcından son dövrlərə qədər çox məşhur olmuş, variant baxımından ən çox yayılan dastan halına gəlmişdir. Ancaq həm ingilis, fransız, həm də ilk rus nəşrləri təhriflərlə doludur. Folklorluq baxımından bu nəşrlərin qüsurları çoxdur. Bunlara misal kimi şeir hissələrinin nəsrlə verilməsi, tərcümədə sərbəstlik, yersiz əlavələr kimi müxtəlif təhrifləri göstərmək olar. Çox təəssüflə demək lazımdır ki, Azərbaycan nəşrləri də arzu ediləcək səviyyədə deyildir.

f.e.n.  Əhməd Şahidov

FİLOLOGİYA ÜZRƏ FƏLSƏFƏ DOKTORU

ƏHMƏD ŞAİR OĞLU ŞAHİDOV
  • əskər həbəşiGün aydın, Sayın qardaşlarım. Mən əskər həbəşi güney azərbaycan da urmuda yaşıram.bir azəri türkü olarax, iran hükümətinin bizə və bütün türk ulusuna olan tohin və sataşmalardan çox üzüldüm. Ona görə bir  weblog da şeiir lərim ilə öz kimlig, birli
  • Askin D.Hocam yazdiklariniz cok güzel. Ne zaman türk dil birligi olusur? varmi oyle calismalar? Biz de isterizki olsun bir türk dili. Askin D.
  • ElnurEfendim efendim?!bu destan azeri destanı bunu azeriler yazdı.Türk dili niye yazalım ki.hem size ne curetle bizim yazıçılarımıza akıl verirsiniz?!bu Azerbaycan dilinde bitti.size de buna karisamazsiniz.karisiyorsaniz biz de Türk romanlarına Türk Dili
  • Əhməd ŞahidovSalam Samir bəy. Biz Vətənə xidməti bugün də davam etdiririk, istər əldə silah, istərsə də beynəlxalq arenada
  • Samir AbbasovSalam Əhməd müəllim. Deyirsininz ki, hər bir gənc Azərbaycan dövlətinin əsgəri olmalıdır. Ümumiyyətlə, siz əsgərlikdə, hərbi xidmətdə olmusunuz? Cavabınıza görə əvvəlcədən təşəkkürlər!

Əhməd Şahidov Facebookda

Xəbərlər

“Azərbaycan Konstitusiyasına təklif edilən düzəlişlər qanunun aliliyinə söykənir” – Əhməd Şahidov ATƏT-də məruzə edib “Azərbaycan Konstitusiyasına təklif edilən düzəlişlər qanunun aliliyinə söykənir” – Əhməd Şahidov ATƏT-də məruzə edib “Azərbaycanın insan alverinə qarşı mübarizə modeli Avropa üçün nümunə ola bilər” – Əhməd Şahidov ATƏT-də çıxış edib “Azərbaycanın insan alverinə qarşı mübarizə modeli Avropa üçün nümunə ola bilər” – Əhməd Şahidov ATƏT-də çıxış edib “Azərbaycan müxalifəti bir həftədə 3 dəfə mitinq keçirir” – Əhməd Şahidov ATƏT-də çıxış edib “Azərbaycan müxalifəti bir həftədə 3 dəfə mitinq keçirir” – Əhməd Şahidov ATƏT-də çıxış edib Əhməd Şahidov ATƏT-in Varşava toplantısında Kəlbəcərli girovlarla bağlı məruzə edib Əhməd Şahidov ATƏT-in Varşava toplantısında Kəlbəcərli girovlarla bağlı məruzə edib Əhməd Şahidov ATƏT-in Varşava toplantısında Referendum barədə danışıb və Freedom House təşkilatını tənqid edib Əhməd Şahidov ATƏT-in Varşava toplantısında Referendum barədə danışıb və Freedom House təşkilatını tənqid edib “Referendum dövlət və vətəndaş münasibətlərində yeni mərhələyə keçiddir” – Əhməd Şahidov Xaçmaz ictimaiyyəti ilə görüşdə çıxış edib “Referendum dövlət və vətəndaş münasibətlərində yeni mərhələyə keçiddir” – Əhməd Şahidov Xaçmaz ictimaiyyəti ilə görüşdə çıxış edib Azərbaycanlı girovlar haqqında hazırlanmış “Dünya susmasın!” filminin təqdimatı keçirilib Azərbaycanlı girovlar haqqında hazırlanmış “Dünya susmasın!” filminin təqdimatı keçirilib “Referendum ölkədə yeni gənclər siyasəti üçün zəmin yaradacaq” – Əhməd Şahidov “Referendum ölkədə yeni gənclər siyasəti üçün zəmin yaradacaq” – Əhməd Şahidov “Həyata mübarizə meydanı kimi baxıram” – Əhməd Şahidov “Həyata mübarizə meydanı kimi baxıram” – Əhməd Şahidov Kəlbəcərli girovlar haqqında sənədli film çəkildi – “Dünya susmasın!” filmi xarici dillərdə yayılacaq Kəlbəcərli girovlar haqqında sənədli film çəkildi – “Dünya susmasın!” filmi xarici dillərdə yayılacaq “Azərbaycan virtual savaşda da düşməni geridə qoyur” – Əhməd Şahidov “Azərbaycan virtual savaşda da düşməni geridə qoyur” – Əhməd Şahidov Konstitusiyaya dəyişikliklər insan hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsinə xidmət edir – Əhməd Şahidov Konstitusiyaya dəyişikliklər insan hüquq və azadlıqlarının təmin edilməsinə xidmət edir – Əhməd Şahidov “Aprel döyüşlərindən sonra erməni diplomatları barışıq mesajları verirlər” – Əhməd Şahidov “Aprel döyüşlərindən sonra erməni diplomatları barışıq mesajları verirlər” – Əhməd Şahidov “Avropanın multikulturalizm ənənələri sarsılıb” – Əhməd Şahidov “Avropanın multikulturalizm ənənələri sarsılıb” – Əhməd Şahidov Bugün ölkəmizdə terror aktı baş vermirsə, bu, Azərbaycan Polisinin yüksək fəaliyyətinin nəticəsidir – Əhməd Şahidov Bugün ölkəmizdə terror aktı baş vermirsə, bu, Azərbaycan Polisinin yüksək fəaliyyətinin nəticəsidir – Əhməd Şahidov