“KOROĞLU” DASTANI AZƏRBAYCAN DİLİNDƏ

“KOROĞLU” DASTANI AZƏRBAYCAN DİLİNDƏ

Ana Sayfa » Elmi məqalələr » “KOROĞLU” DASTANI AZƏRBAYCAN DİLİNDƏ

korogluTürk xalqlarının böyük əksəriyyətinin (türk, türkmən, özbək, qazax, başqırt, tatar, qaraqalpaq, Azərbaycan türkləri və b.) şifahi ənənəsində mövcud olan “Koroğlu” dastanı Tunadan Balkanlara, Sibirdən Suriyaya qədər geniş bir coğrafi arealda yayılıb. Yayılma miqyasına, həcminə və şöhrətinə görə “Koroğlu” yeganə dastandır ki, variant və versiyalarının sayı beş yüzdən çoxdur.

Türkiyədə “Koroğlu”nun ilk çapı 1887-ci ildə işıq üzü görüb. On beş səhifəlik bu nəşrdən sonra Koroğlu, dövrü və qəhrəmanın fəaliyyət göstərdiyi tarixi hadisələrlə bağlı bir çox araşdırmalar aparılmışdır. Bundan bir qədər əvvəl isə “Koroğlu” dastanının bir hissəsi erməni əlifbası ilə İstanbulda çap edilmişdir. 1897-ci ildə Aşıq Cəmalidən yazıya alınmış “Giziroğlu Mustafa bəy”, “Bolu bəy” qolları Tiflisdə nəşr edildi.

Azərbaycanda “Koroğlu” dastanının ilk nəşru 1913-cü ildə Orucov qardaşları mətbəəsində Rza Zaki tərəfindən çap edilmişdir. Bu nəsrlə olan nəşrin titul vərəqi farsca yazılıb. Dastanın 14 qoldan ibarət daha mükəmməl və qoşmalarla zəngin digər bir variantı 1941-ci ildə Hümmət Əlizadə tərəfindən nəşr edilmişdir.

“Koroğlu” dastanı Orta Asiyada da dəfələrlə nəşr edilmişdir. Orta Asiya versiyası dövrü olduğundan hələ də tam şəkildə çap edilməmişdir. Əsasən də özbək Koroğlusu bir neçə nəslin qəhrəmanlıq salnaməsi canlandırdığından hər dövr müstəqil dastan kimi formalaşmışdır. Son zamanlarda Azərbaycanda “Koroğlu” dastanının yeni qolları toplanıb nəşr edilmişdir. Bunlardan “Qəhrəman Koroğlunun divlərlə görüşü”, “Koroğlunun Tehran səfəri”, “Misri qılıncın oğurlanması”, “Mərcan xanımın Çənlibelə gəlməsi”, “Zərnişan xanımın Çənlibelə gəlməsi”, “Ağca quzu” qollarını göstərmək olar.

“Koroğlu” dastanının qısa nəşr tarixi göstərir ki, o XIX əsrin başlanğıcından son dövrlərə qədər çox məşhur olmuş, variant baxımından ən çox yayılan dastan halına gəlmişdir. Ancaq həm ingilis, fransız, həm də ilk rus nəşrləri təhriflərlə doludur. Folklorluq baxımından bu nəşrlərin qüsurları çoxdur. Bunlara misal kimi şeir hissələrinin nəsrlə verilməsi, tərcümədə sərbəstlik, yersiz əlavələr kimi müxtəlif təhrifləri göstərmək olar. Çox təəssüflə demək lazımdır ki, Azərbaycan nəşrləri də arzu ediləcək səviyyədə deyildir.

f.e.n.  Əhməd Şahidov

FİLOLOGİYA ÜZRƏ FƏLSƏFƏ DOKTORU

ƏHMƏD ŞAİR OĞLU ŞAHİDOV
  • əskər həbəşiGün aydın, Sayın qardaşlarım. Mən əskər həbəşi güney azərbaycan da urmuda yaşıram.bir azəri türkü olarax, iran hükümətinin bizə və bütün türk ulusuna olan tohin və sataşmalardan çox üzüldüm. Ona görə bir  weblog da şeiir lərim ilə öz kimlig, birli
  • Askin D.Hocam yazdiklariniz cok güzel. Ne zaman türk dil birligi olusur? varmi oyle calismalar? Biz de isterizki olsun bir türk dili. Askin D.
  • ElnurEfendim efendim?!bu destan azeri destanı bunu azeriler yazdı.Türk dili niye yazalım ki.hem size ne curetle bizim yazıçılarımıza akıl verirsiniz?!bu Azerbaycan dilinde bitti.size de buna karisamazsiniz.karisiyorsaniz biz de Türk romanlarına Türk Dili
  • Əhməd ŞahidovSalam Samir bəy. Biz Vətənə xidməti bugün də davam etdiririk, istər əldə silah, istərsə də beynəlxalq arenada
  • Samir AbbasovSalam Əhməd müəllim. Deyirsininz ki, hər bir gənc Azərbaycan dövlətinin əsgəri olmalıdır. Ümumiyyətlə, siz əsgərlikdə, hərbi xidmətdə olmusunuz? Cavabınıza görə əvvəlcədən təşəkkürlər!

Əhməd Şahidov Facebookda

Xəbərlər

Əhməd Şahidov İstanbul Mədəniyyət Universitetində Xocalı soyqırımı və kəlbəcərli girovlardan danışıb Əhməd Şahidov İstanbul Mədəniyyət Universitetində Xocalı soyqırımı və kəlbəcərli girovlardan danışıb Əhməd Şahidov İstanbul Yeni Yüzyıl Universitetində keçirilən “Xocalıya Ədalət” konfransında çıxış edib Əhməd Şahidov İstanbul Yeni Yüzyıl Universitetində keçirilən “Xocalıya Ədalət” konfransında çıxış edib “Qətər-Azərbaycan münasibətlərinin inkişafı üçün böyük potensial mövcuddur” – Əhməd Şahidov “Qətər-Azərbaycan münasibətlərinin inkişafı üçün böyük potensial mövcuddur” – Əhməd Şahidov Qətərdə müsəlman ölkələrin hüquq müdafiəçiləri və ombudsmanlarının zirvə toplantısı keçirilib Qətərdə müsəlman ölkələrin hüquq müdafiəçiləri və ombudsmanlarının zirvə toplantısı keçirilib Əhməd Şahidov Gəncədə sosial şəbəkələr və dövlətin milli maraqları mövzusunda çıxış edib Əhməd Şahidov Gəncədə sosial şəbəkələr və dövlətin milli maraqları mövzusunda çıxış edib Əhməd Şahidov Gəncədə keçirilən “Sosial Media Məktəbi”ndə gənclər qarşısında çıxış edib Əhməd Şahidov Gəncədə keçirilən “Sosial Media Məktəbi”ndə gənclər qarşısında çıxış edib Əhməd Şahidov “Çestno Qovorya” proqramında azərbaycanlı girovlardan danışıb – CBC Azərbaycan kanalı Əhməd Şahidov “Çestno Qovorya” proqramında azərbaycanlı girovlardan danışıb – CBC Azərbaycan kanalı “Beynəlxalq qurumlar Ermənistanın insan hüquqlarını pozmasına susur” – Əhməd Şahidov “Beynəlxalq qurumlar Ermənistanın insan hüquqlarını pozmasına susur” – Əhməd Şahidov Əhməd Şahidov kəlbəcərli girovlara beynəlxalq dəstəkdən danışıb – CBC Azərbaycan kanalı Əhməd Şahidov kəlbəcərli girovlara beynəlxalq dəstəkdən danışıb – CBC Azərbaycan kanalı Ukraynanın Milli Qəhrəmanı Nadiya Savçenko Kəlbəcərli girovların müdafiəsinə qoşulur Ukraynanın Milli Qəhrəmanı Nadiya Savçenko Kəlbəcərli girovların müdafiəsinə qoşulur Əhməd Şahidov Mahatma Qandi İnsan Haqları Təşkilatının rəhbəri ilə görüşdə kəlbəcərli girovlar barədə danışıb Əhməd Şahidov Mahatma Qandi İnsan Haqları Təşkilatının rəhbəri ilə görüşdə kəlbəcərli girovlar barədə danışıb Qax rayonunda aztəminatlı uşaqlar üçün xeyriyyə məqsədli Yeni il şənliyi keçirilib Qax rayonunda aztəminatlı uşaqlar üçün xeyriyyə məqsədli Yeni il şənliyi keçirilib Əhməd Şahidov Həmrəylik Günü və Yeni İl münasibəti ilə Qax camaatını təbrik edib Əhməd Şahidov Həmrəylik Günü və Yeni İl münasibəti ilə Qax camaatını təbrik edib Əhməd Şahidov Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin tələbələri ilə görüş keçirib Əhməd Şahidov Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin tələbələri ilə görüş keçirib “İstanbuldakı terroru dəstəkləyən alman müxbir Çeyz Vinter cəzalanmalıdır” – Əhməd Şahidov ATƏT-də məsələ qaldırıb “İstanbuldakı terroru dəstəkləyən alman müxbir Çeyz Vinter cəzalanmalıdır” – Əhməd Şahidov ATƏT-də məsələ qaldırıb